|
 СЛОВА АД ПАГОДКА
 Аляксей БЕЛЫ
Здаецца, зусім нядаўна, у канцы снежня мінулага года, свой дзесяцігадовы юбілей адзначала наша баранавіцкая газета «Intex-press»… Баранавіцкая філія БАЖа была ўтворана ў кастрычніку 1997-га. Помніцца, прыехаў тады ў газету «Шаг» (я ў той час быў там галоўным рэдактарам) Анатоль Гуляеў, правёў устаноўчы сход, і першыя пяць чалавек з нашага рэгіёна сталі сябрамі Беларускай асацыяцыі журналістаў. З цягам часу нас было ўжо 22.
Мы праводзілі сходы, збіралі подпісы ў падтрымку той ці іншай ініцыятывы, пісалі адозвы, святкавалі, праводзілі семінары, выязджалі на стажыроўкі да калег у іншыя краіны...
Але самае першае і галоўнае — мы рабілі і робім Справу. І толькі дзякуючы велізарным намаганням тых, хто з'яўляецца сябрам нашай прафесійнай арганізацыі ці проста супрацоўнічае з намі, незалежныя, альбо, як кажуць чыноўнікі, «оппозиционные» газеты ўсё ж выходзяць.
На жаль, іх стала за апошнія гады значна менш. Уціск на прэсу, якая праўдзіва адлюстроўвае ўсё тое, што адбываецца ў нашай краіне, працягваецца. Адчуваем гэта і мы. Асабліва гэта тычыцца рэгіянальных выданняў таварыства з абмежаванай адказнасцю «Выдавецкі дом «Інтэкс-прэс» — газет «Ляхавіцкі час», «Ганцавіцкі час», «Мясцовы час» і «Нясвіжскі час».
Мяркуйце самі. Ні адзін з супрацоўнікаў гэтых выданняў, нягледзячы на нашы шматлікія звароты да старшынь выканкамаў, не атрымаў акрэдытацыю пры выканкамах, каб мець аператыўную інфармацыю аб тым, што адбываецца ў рэгіёнах, і данесці яе да чытачоў. Якіх толькі аргументаў не выдумляюць чыноўнікі, каб адмовіць у такой акрэдытацыі ці не даць журналістам магчымасці напісаць пра тую ці іншую падзею! Якога толькі глупства тут не начытаешся!
Вось што пішуць афіцыйныя асобы ў адказ на нашы запыты і скаргі: «Райисполком отказывает в аккредитации корреспондентов газеты «Спадарожнік», районный исполнительный комитет, районный Совет депутатов являются учредителями районной газеты «Савецкае Палессе», которая в полном объеме освещает деятельность местных органов власти». Гэта адказ старшыні Ганцавіцкага райвыканкама У. Столяра. І што яму з таго, што ў газеты «Ганцавіцкі час» (пераемніцы «Спадарожніка») наклад большы за дзве тысячы асобнікаў, сваё кола чытачоў — між іншым, жыхароў рэгіёна, якія так ніколі і не даведаюцца, чым жа займаецца выканаўчая ўлада ў Ганцавічах. Журналістаў там не пускаюць нават на самыя несакрэтныя мерапрыемствы, такія як канферэнцыя настаўнікаў ці ўручэнне медалёў ветэранам. Чынавенству нібыта няма справы да таго, што ёсць Закон аб друку і Канстытуцыя, якія гарантуюць грамадзянам атрыманне аб'ектыўнай інфармацыі, дарэчы, як і аднолькавыя ўмовы дзейнасці дзяржаўных і недзяржаўных СМІ.
Вядома ж, мы пішам скаргі, робім запыты. Але што мы атрымліваем у адказ? На нашу скаргу на ганцавіцкіх чыноўнікаў, якія адмовілі журналістам у акрэдытацыі намеснік старшыні аблвыканкама Леанід Цупрык у свой час адказаў: « Отсутствие аккредитации журналистов не лишает права редакцию газеты «Ганцавіцкі час» на получение информации от Ганцевичского райисполкома».
Але праз год той жа Цупрык, да якога мы вымушаны былі апеляваць, таму што ў Ганцавічах нашаму выданню адмаўляюць у інфармацыі, піша: «В соответствии с информацией Ганцевичского райисполкома, журналисты газеты «Ганцавіцкі час», к сожалению, не имеют аккредитации при райисполкоме». Атрымліваецца замкнёнае кола. Акрэдытаваць не хочуць, а без акрэдытацыі не маеш права атрымаць інфармацыю ад уладаў.
Вядома ж, нашы спробы дабіцца праўды ці хаця б прыцягнуць увагу грамадскасці да створаных уладамі праблемаў былі б менш эфектыўныя, калі б не дапамога калег з БАЖа. Неаднаразова спрабавала дамовіцца з мясцовымі чыноўнікамі наконт акрэдытацыі старшыня асацыяцыі Жанна Літвіна. А тэксты скаргаў-зваротаў у вышэйшыя інстанцыі заўсёды праходзяць «экспертызу» у цэнтры прававой абароны журналістаў пры БАЖы. У нашых паўсядзённых перамогах над вычварэнствамі чыноўнікаў заслуга супрацоўнікаў гэтага цэнтра: Міхаіла Пастухова, Андрэя Бастунца, Ірыны Карамышавай, Юрыя Тапарашава. Дзякуй ім за гэта!
У нашай працы дробязяў няма. За кожнае слова — адказ. Нават за кожную коску! Хочацца, каб і тыя, хто замінае нам працаваць у поўную сілу, таксама адчувалі такую ж адказнасць. І тут своеасаблівым летапісам становяцца выданні, якія тычацца маніторынга парушэнняў правоў СМІ і журналістаў. Так, чыноўнікі навучыліся «аргументаваць» свае адказы на нашы запыты. Але калі таму ж старшыні райвыканкама дашлюць кніжку, дзе яго прозвішча ў сувязі з парушэннем існага заканадаўства паўтараецца некалькі разоў, ён, пэўна, усё ж задумаецца...
Праўда, «задумваюцца» начальнікі стоена — бо парушэнняў у дачыненні да журналістаў і газет менш не становіцца. Напрыклад, у Пінску, дзе выходзіць наша газета «Мясцовы час», яе адмаўляюцца распаўсюджваць не толькі праз сістэму гандлю, але і ў «Саюздруку». Больш таго, рэгіянальнае выданне адмовілся друкаваць у пінскай друкарні і тыражуюць у Баранавічах, а потым вязуць за 170 кіламетраў у Пінск! Ці трэба тлумачыць, што пры гэтым нашыя выдаткі паўзуць угару?
Апошнім часам з'яўляюцца праблемы з атрыманнем інфармацыі ў Баранавічах. Тут ідэалагічныя работнікі выканкама, не хаваючыся, гавораць, што іх прыярытэты — у зносінах з дзяржаўнымі выданнямі.
Тым не менш мы жывём і працуем. І наклад нашай галоўнай газеты «Intex-press» часам падбіраецца да 19 000. Дый шматлікія перамогі журналістаў «IP» у розных конкурсах, і тое, што ў мінулым годзе газета адзначана міжнароднай прэміяй «Маладая прэса Усходняй Еўропы» за прафесіяналізм, мужнасць і грамадзянскасць, шмат аб чым сведчаць. Мы праводзім «гарачыя лініі», арганізуем на старонках газеты сустрэчы нашых чытачоў з цікавымі людзьмі, старанна збіраем і апрацоўваем інфармацыю… А калі ў нас праблемы ці святы, мы звяртаемся па дапамогу ці запрашаем у госці нашых калегаў і сяброў з БАЖа — тых, хто, як і мы, рухаецца ў рэгіёнах, тых, хто працуе ў сталіцы і дапамагае абараняць нашы інтарэсы.
БАЖу дзесяць год. Дзіцячы ўзрост! Але калі паглядзець, у якіх умовах вымушана працаваць арганізацыя, і падлічыць, што зроблена за гэты час, то ёсць чым ганарыцца.
Са святам, калегі! Шчасця, плёну, настрою і падтрымкі! Няхай усё спраўджваецца!
Врезкой в текст:
Мы ў свет прыйшлі, каб верыць і любіць,
Каб годнасць мець і жыць пад небам чыстым,
Але ж цяпер тут так няпроста быць
Сапраўдным, аб'ектыўным журналістам.
Тут на заданне — бы ў першы клас
(Хаця, здавалася б, каму тут цесна?),
Але ж невыпадкова дзеляць нас
Тут дзесяць год на «чэсных» і «нячэсных».
А нам і заўтра па сумленні жыць,
І адлюстроўваць кожны крок краіны,
І жыць прытым не так, «як набяжыць»,
А каб нашчадкам ісціну пакінуць!
Падняць хачу і сто, і дзвесце грам,
Каб выжыў БАЖ у час такі шалёны,
Ну і, вядома, пажадаць сябрам
Настрою, шчасця, радасці і плёну.
Каб без радка мы не жылі ні дня
І смакавалі слова, бы прасвірку,
І сімвал БАЖа — наша жабяня —
Магло пралезці ў любую дзірку!
Публікуецца на сайце з ласкавай згоды
Беларускай Асацыяцыі Журналістаў
|
Польскі аўкцыён
