|
Там, але дзе і калі
ТВОРЧАЯ БРАМА
Іван РОМАН Рух цыклёну ў бок Летувы
Па-за межамі паразуменьня -
Сярод рана пажоўклай травы
Падаецца нязвыклым здарэньнем.
Асабліва калі ўлічыць
Ціск паветра і колькасьць ападкаў
Суадносна магчымасьці жыць
Між даволі практычных нашчадкаў.
Дождж змывае заўчасна сьляды
І губляецца сам у прасторы,
Абыякавы, а халады
Нечакана прыйдуць у аўторак.
І, як часта здараецца тут,
У краіне сучасных адносін
Надае атмасфэры статут
Сваім подыхам позьняя восень.
Адна дзяўчына грала на фартэпіяна,
другая - зь незнаёмцамі ў косьці.
Пачулі слухачы mezzosoprano,
шукалі нешта ў пакоях госьці,
і вецер з узьбярэжжа акіяна
гартаў жыцьцё іх, нібы "WIADOMOŚCI".
Лілася музыка, як малако са збану -
на стол і ложак, крэслы і падлогу,
і госьці разыходзіліся рана
паклікаць каго-небудзь на падмогу,
у поцемках габрэйскага кварталу
шукалі невядомую дарогу.
Сядалі ў таксі марыянэткі,
зьнікалі ў завулках пасьлядоўна,
усьлед глядзелі зьдзіўлена суседкі,
у іх не дапытаюцца ўсё роўна,
бо нагадалі выпадкова сьведкі,
што лёс іх можа скончыцца раптоўна.
ТАМ, АЛЕ ДЗЕ І КАЛІ…
1
Там пахла псінай, кепскім тытунём,
танным віном і нейкаю жанчынай,
яна ляжала, kurwa, галышом,
як маці-Русь пад бацькам-Ібрагімам.
У цемры былі чутны галасы,
гучаньне флейты і віялянчэлі,
ён успрымаў скрыпічныя азы
навобмацак, нібы яе калені
там паслухмяна гралі до мінор.
Музыкі невядомага квартэту
і гукі разьлівалі свой кагор
у шклянкі гледачоў з адзінай мэтай,
якую ведаў толькі дырыжор…
Яго пыталі нейкія пачвары,
але ён усьміхнуўся і памёр -
стаў вопраткай для вечнае ахвяры.
2
Там некалі жылі тры габраі,
з працягам часу засталося двое,
адзін сказаў: "Ідзі, Ісак, ідзі,
не азірайся і ідзі за мною".
І моўчкі Ісаак пайшоў усьлед,
успомніў па дарозе, як аднойчы
не заплаціў - яму далі білет,
як вызначыў дакладней бацька - воўчы…
Іх сустракалі пастухі віном,
казіным сырам, хлебам галубіным,
праводзілі маўчаньнем ясным днём,
нібы птушыны клін у далёкі вырай…
І бацька з сынам рушылі далей -
тугу, як гольле, несьлі за плячамі,
паўночны вецер дзьмуў усё мацней
і шамацела лісьце пад нагамі.
3
І неяк дзіўна глянуў сівы грэк
у вочы суайчыньніка-Сакрата
і прашаптаў: "Паслухай, імярэк,
у тым, што збудзецца, ніхто не вінаваты,
за выключэньнем некалькіх сяброў,
яны прынесьлі ежу і напоі -
дары ад тых нямногіх юнакоў,
якія засталіся там, на волі".
Павісла доўгае маўчаньне ў закутку,
як канапельная пятля на яго шыі,
ён працягнуў дрыжачую руку,
зь сьцяною сутыкнуўся… Гаварылі
нябожчыкі паціху між сабой,
а ён, як мёд, глытаў сваю цыкуту
і запіваў яе жывой вадой -
сьмяротнай думкі вечную атруту.
А.
Вельмі доўга размова ў поцемках летніх цякла,
нібы з бочкі віно ў гліняны збанок… Ты хацела
толькі тое сказаць, што так доўга са мною жыла,
а сказала: "Як хутка жыцьцё наша тут праляцела".
Потым нейкія людзі прыносілі яблыкі, сыр,
чорны хлеб і напоі, цукеркі… і сьмех Дыяніса
вінаграднай лазой заплятаў шэраг леташніх дзір
і зьнікаў у напрамку паўднёва-ўсходняга мысу.
Чорна-белая стужка нагадвала, што цішыня
ўсё роўна належыць мінуламу, а ў паветры
ўзьнікала (ніхто не паверыць табе) мітусьня,
хвалі часу прыносілі гукі цнатлівага рэтра.
І сьцьвярджалі вакханкі, што час немагчыма стрымаць
з дапамогай каханьня… Ты бачыла - падаюць зоркі,
спрабавала лічыць іх, ішла абыякава спаць
у суседні пакой - мая мілая з выгляду жонка.
Калі скончыцца лета (як быццам яго не было
тут ніколі), і раніцай раптам настане пахмельле,
цень, які так лёгка праходіць праз крохкае шкло
нечакана запросіць цябе і мяне на вясельле.
У краіну, дзе духі павольна гаворку вядуць,
дзе ахоўвае пёс уваход, а прыгожыя здані
за агульным сталом нешта вельмі прыемнае п'юць
і гуляюць у карты - нябачна за сьпінамі станем.
Іван РОМАН
Публікуецца на сайце з ласкавай згоды
Беларускай Асацыяцыі Журналістаў
|