|
Я хворы табой…
ТВОРЧАЯ
БРАМА
Сяргей ЗАКОННІКАЎ
Я хворы табой…
Плыве паабапал дарогі на Вільню
Прастор,
Каб трывожыць ва ўпор і здаля…
Я хворы табой,
І ўрачы тут бяссільны,
Мая непрыкметная ў свеце
Зямля.
А доля між родных палёў дасталася
Такая,
Што кругам ідзе галава.
Дасюль не сабрана радня да стала ўся,
Хоць Крывія кліча,
Гукае Літва.
Па карку дубінкай гумоваю — «Kresy»,
А пелькаю — «Северо-Западный край»…
Цябе,
Прыхаванай хлуслівай завесай,
Мне суджана несці
Ці ў пекла, ці ў рай…
Бялеюць снягі і зара чырванее,
Зліваюцца ў велічны, радасны сцяг.
Акрыцца ім хочацца з вечнай надзеяй,
Што будзе ў цябе
Неўміручы працяг.
Мая Беларусь!
Непадзельнай любоўю
Забі, толькі выцісні рабства з крыві.
Адпрэч і чарнобыльскае белакроўе…
Цяжэй
Злянелы ад шчадрот прагрэсу,
Атручаны не меней ім,
Я выглядаю, як давесак
Да сумятлівых лет і зім.
Хоць дух мой
Стоме не скарыўся,
Салоўкі чую спеў: «Цёх-цёх…»
Ды ўсё цяжэй знаходзіць рыфмы
Да слова ёмкага —
Жыццё.
Вечны занятак
Шлях чалаветцва ў нетрах часу
Віхляецца ва ўсе бакі.
Яго рабілі пакручастым
І ўладары, і жабракі.
Але найболей вінаваты
У тым, што долю гвалціць здзек,
Што праўду валакуць за краты, —
Звычайны, просты чалавек.
Ах, гэты чалавек маленькі —
Спрадвечны вораг сам сабе
Заўжды ў яго дрыжаць каленкі,
Як быццам хлеб не свой дзяўбе.
Хоць шмат разоў ён пакараны
За цёмны, непрыстойны страх,
І ўсё ж гадуе зноў тыранаў
На ўласным поце і касцях.
Спіць сіла ў глыбіні мільёнаў,
А кожны паасобку — гном:
Цалуе боты, б’е паклоны
Тым, хто махае бізуном.
Не замарыўся час пракляты
Літаўрамі хлусні грымець.
Лягчэй вяртацца ў рабскі статак,
Чым волю на вякі займець.
Вось і жыве занятак сталы,
Якому скону не відаць, —
Рабіць для монстраў п’едэсталы,
А потым іх адтуль скідаць…
Вея
Вея шукае
Забытыя сцежкі,
Кожную з іх не міне…
Словы прыходзяць
жадана і ўсцешна:
«Дзякуй табе за мяне…»
Дзякуй табе
За лясныя азёры,
Дзе заблукала лыжня,
Дзе нашай радасці
Дзіўную змору
Выпіла ўсмак цішыня.
Лёс праз гады
Шмат спазнаў і агораў…
Самай найлепшай з навін
Снег малады
Ты пакідала ў горад.
Дзякуй за ціхі ўспамін.
Снег будзе доўга
Кружыцца,
Сваволіць,
Як і тады — трапяткі
З ім у суладдзі
Вышэйшая воля
Шчодра дыктуе радкі.
І не бяды,
Што настрою лірычнасць
Хутка парушаць няўзнак
Першым сігналам сваім
Электрычка,
Стукам глухім таварняк.
Чуйнаму сэрцу
Снежна, світальна…
Ты страпянулася ў сне.
Вушка падстаў,
мой анёл ратавальны:
«Дзякуй табе за мяне…»
Белая сукеначка
Белая сукеначка мільгнула
На начной сцяжыне ўскрай сяла
І мілосцю вольнай ахінула
Сэрца неспакойнае:
«Прыйшла…»
Быў пасля і гордым, і паніклым,
Быў бядой раструшчаным амаль.
Белая сукеначка не знікла
Ветразем паміж будзённых хваль.
Хутка цела цёмнай глебай стане,
А душа рванецца на святло.
Што было?
Адзінае — каханне,
Рэшта — сумятня і мараў тло.
Адпакутваўся і адкружыўся
Па чужых і па сваіх слядах.
У ажыннай квецені сцяжынка
Выведзе мяне на Млечны Шлях.
Позіркам расстайным аббягаю
Свет,
Што адплывае ў забыццё…
Белая сукеначка ля гаю
Прамільгнула,
Як маё жыццё.
* * *
За маім акном шалее вецер,
Рве з галін апошнія лісты…
Як сцюдзёна стала ў гэтым свеце,
Ведаеш пра тое толькі ты.
Ноч даўно скубе сабе надточкі,
Пацьмянеў і карацее дзень,
Ды і я,
нібы сышоў упрочкі,
З крэўнага жыцця…
Застаўся цень.
Што ні год — даўжэй вандроўка тая
Па глухім узмежжу лет і зім.
Толькі ты назад мяне вяртаеш
І рукой,
і позіркам сваім.
Часу холад
стукаецца ў грудзі,
Як пасыльны вечнай нематы…
Што са мной было,
чаго не будзе —
Ведаеш пра гэта толькі ты.
Вяртанне радасці
Зноў няма настрою з раніцы —
Калатнеча, мітусня.
Так не хочацца параніцца
Аб калючкі злога дня.
Справы,
словы бесталковыя
Сталі ў горле камяком,
І таму не выпадкова я
У акно гляджу цішком.
Мо затурзанага спешкаю,
Сёння лёс не абміне:
Ці каменьчыкам,
ці снежкаю
Стукне ён у шыбу мне.
На імгненне радасць вернецца,
Каб душу сагрэць найперш…
Аблачынкай недаверлівай
Ты плывеш у гэты верш.
* * *
Спачатку — ты,
а потым — я —
Такая прымаўка твая.
Каханая,
даруй за тое,
Што горкіх слоў
нясеш ты крыж,
Што часам крыўды
ў сэрцы тоіш,
Маўчыш,
пакутуеш,
не спіш.
За непрынесеныя кветкі
І занядбаны хатні гуж,
Як і за тое,
што ў суседкі
Надзвычай дамавіты муж.
За тое,
што не годзіш модзе,
Што ў іншых больш убораў ёсць,
Што, як дажджы, як снег,
праходзяць
Твае краса і маладосць.
Зрэдчас падумаецца жартам —
Так,
я — і грэшнік і святы,
Ды ўсё ж,
калі чагосьці варты,
То вінавата ў гэтым — ты.
Спачатку — ты,
а потым — я…
А прымаўка ў цябе — мая!
11.01.82 г.
Ноч, 2.15
* * *
Нітка жыцця,
што сукалася ў маі,
Туга напятая,
ледзьве ліпіць…
Што на зямлі чалавека трымае?
Тое,
што нельга прадаць і купіць.
Гэта —
схаваная ў памяці сцежка
Між заінелых,
крыштальных бяроз,
Гэта —
твая нечаканая ўсмешка,
Што асвятліла расхрыстаны лёс.
Зорку надзеі
лаўлю на ляту я,
Каб патрымаць
і табе перадаць…
Што нас у свеце падманным ратуе?
Тое,
што нельга купіць і прадаць.
Еду з кірмашу
Памяці У. Караткевіча
Я еду з кірмашу
На ім было
Завозна хмелем,
ласкай незабыўна…
Памалу сэрца хакаць пачало,
Як вёрстамі загнаная кабылка.
Там, дзе ўладараць продаж і гульба,
Я толькі на хвілінку паказаўся.
На кірмашы нічога не прыдбаў
І прапаноўваць нешта не збіраўся.
Няма ў мяне тавару.
Ёсць душа,
Але яна — запас недатыкальны.
І да таго ж не стоіць ні граша
У свеце,
Дзе гандлююць маньякальна.
Міргаюць скрозь прывабныя агні,
А я адводжу вочы нелюдзіма,
Хоць гаварыў:
«Карчмы не праміні!» —
Мой неўміручы сябра Уладзімір.
Як ён
Пачуццям давяраў найперш,
Таму і зараз прадчуванню веру,
Бо пішацца ў душы астатні верш —
Вагомей тых, што леглі на паперу.
Я еду з кірмашу
На той парог,
Дзе задаюць няпростыя пытанні…
Мацней віна збівае з ног
Публікуецца на сайце з ласкавай згоды
Беларускай Асацыяцыі Журналістаў
|