|
 Пасляслоўе рэдактара
Аналітычны і надзвычай інфарматыўны артыкул сп. Андрэя Кіштымава, здаецца, ў роўнай ступені выяўляе як важкасць так і недастатковасць “эканамічнага падыходу” да высвятлення праблемы стварэння беларускай нацыянальнай дзяржавы ў пачатках 20 ст.
Як паказала гістарычная практыка, поспех гэтай справы залежаў ад пазаэканамічных чыннікаў, напрыклад, ад развіцця геапалітычнай сітуацыі ці супярэчнасцяў і сутыкненняў магутных знешнепалітычных сілаў, ад (і гэта вельмі важна) заангажаванасці сацыяльнай і інтэлектуальнай эліты ў справу будаўніцтва і абароны беларускай дзяржавы. З апошнім было далёка не найлепей па прычыне эканамічнай слабасці і нешматлікасці нацыянальна свядомай эліты.
Асноўнае пытанне, пастаўленае аўтарам у пачатку артыкула: “Ці была падрыхтавана беларуская эканоміка да беларускай дзяржаўнасці?”, гэтаксама як і адказ на яго ў канцы, выступаюць як рытарычныя, паколькі адсутнічаюць крытэрыі падобнай эканамічнай “падрыхтаванасці” альбо “непадрыхтаванасці”. Ці можна тлумачыць падрыхтаванасцю эканомікі поспех у стварэнні летувіскай, латышскай, эстонскай, фінскай дзяржаўнасці? Ці няўдача ўкраінцаў тлумачыцца “непадрыхтаванасцю” эканомікі Украіны?
Сумняваючыся ў правамернасці пастаноўкі падобных пытанняў, нельга не прызнаць адметнасці і грунтоўнасці аўтарскага аналізу развіцця эканамічнай сітуацыі на этнічных беларускіх землях ў 19 - пачатку 20 ст.
Як працяг тэмы ў раздзеле “Дакумент” змешчаны рэферат Антона Луцкевіча (1917 г.) “Эканамічная эвалюцыя і беларускі рух”.
Аляксандр Краўцэвіч
Публікуецца на сайце з
ласкавай згоды Рэдакцыйнай Рады "Гістарычнага
Альманаху"
|
Польскі аўкцыён
