КАМУНІКАТ

О роли и значении национальных движений в России в начале ХХ в. // Вопросы истории и археологии. Материалы Х конференции по общественным наукам. – Минск, 1966.

У змаганні за лепшую долю (да 60-годдзя газеты “Наша доля”) // Полымя. – 1966. – № 8.

Стагоддзі жыцця і барацьбы (да 900-годдзя Мінска) // Полымя. 1967. - № 6.

Левые народники в Минске на рубеже ХIX – ХХ вв. Отношение РСДРП к неонародничеству // Доклады к ХI конференции молодых учёных Белорусской ССР. – Минск, 1967.

Крах апартуністычнай тактыкі эканамізму (Да пытання аб ідэйных сувязях сацыял-дэмакратычнага эканамізму і паліцэйскага сацыялізму) // Весці АН БССР. – 1969. - № 2.

Возникновение СДКПиЛ. Отношение её к РСДРП и к социал-демократическому движению в Белоруссии (1893 – 1903 гг.) // Вопросы истории. Тезисы докладов ХII конференции молодых учёных Белорусской ССР. – Минск, 1969.

Агент з групы “Вызваленне працы” // Полымя. – 1970. - № 3.

Ленінская “Искра” і Беларусь // Полымя. – 1970. - № 12.

Нацыянальны склад прамысловага пралетарыяту Беларусі ў канцы ХІХ – пачатку ХХ ст. // Весці АН БССР. – 1972. - № 4.

Пашырэнне марксізму і ўзнікненне марксісцкіх арганізацый (у сааўтарстве з З.Абезгаузам).

Сацыял-дэмакратычны рух. Узнікненне бальшавіцкіх арганізацый на Беларусі.

Дробнабуржуазныя партыі і групоўкі (1901 – 1904 гг.).

Складанне гістарычных картаў

Насельніцтва і адміністрацыйны падзел Беларусі ў канцы ХІХ ст. // Гісторыя Беларускай ССР. – Т. 2. – Мінск, 1972.

Канстанцін Іванавіч Шабуня (Людзі савецкай навукі) // Весці АН БССР. – 1973. - № 1.

Развитие социал-демократического движения в Белоруссии в 1883 – 1903 гг. – Минск, 1973.

У адзіным страі. ІІ з’езд РСДРП і фарміраванне бальшавізму ў Беларусі // Звязда. – 1973. – 29 ліпеня.

Артыкулы ў энцыклапедычных выданнях

Беларуская савецкая энцыклапедыя. – Т. 1 – 12. – Мінск, 1969 – 1975.

Беларуская сацыялістычная грамада. – Т. 2 (у сааўтарстве з У.Палуянам)

“Зямля і воля” (падпольная арганізацыя пачатку 60-х г. ХІХ ст.). – Т. 4.

“Зямля і воля” (падпольная арганізацыя 70-х г. ХІХ ст. – Т. 4.

Рабочая партыя палітычнага вызвалення Расіі. – Т. 9.

Дробнабуржуазныя і буржуазныя партыі і групоўкі (1901 – 1904). – Т. 12.

Беларуская ССР. Кароткая энцыклапедыя. – Т. 1. – Мінск, 1978.

Усяго 4 артыкулы па гісторыі рабочых арганізацыяў.

Борьба за единство революционных действий на Украине и в Белоруссии в период создания пролетарской партии в России // Исторические корни дружбы и единения украинского и белорусского народов. – Киев, 1978.

Боевое взаимодействие братских народов в 1905 – 1907 гг. // Исторические корни дружбы и единения украинского и белорусского народов. – Киев, 1978.

Историография истории Белоруссии в эпоху капитализма // Достижения исторической науки в БССР за 60 лет. – Минск, 1979.

Сімпозіум гісторыкаў рабочага класа // Весці АН БССР. – 1979. - № 3.

Кніга пра выдатнага беларускага гісторыка // Весці АН БССР. - № 2.

Минск. Энциклопедический справочник. – Минск, 1980.

Усяго 20 артыкулаў па гісторыі рэвалюцыйнага руху.

О методике статистического исследования рабочего движения (на материале Белоруссии) // Рабочий класс центра страны и Сибири (конец ХІХ – начало ХХ в.). – Новосибирск, 1981.

Прамысловасць Беларусі ў другой палавіне ХІХ ст. // Весці АН БССР. – 1981. - №2.

Рабочее движение в Белоруссии в 1861 – 1904 гг. – Минск, 1983.

История рабочего класса Белорусской ССР. – Т. 1. – Минск, 1984.

Борьба рабочих на разночинском этапе освободительного движения.

Социал-демократическая агитация и борьба рабочих в начале пролетарского этапа освободительного движения (1895 – 1900 гг.).

Борьба за создание пролетарской партии нового типа. Образование организаций РСДРП в Белоруссии.

Начало революции. Рабочее движение в январе-сентябре 1905 г.

Пролетариат Белоруссии в период Всероссийской октябрьской стачки и Декабрьского вооружённого восстания.

Рабочее движение в период отступления революции.

Гісторыя расійскага пралетарыяту // Весці АН БССР. – 1984. - № 4 (у сааўтарстве з З.Абезгаузам)

Рабочий клас России от зарождения до начала ХХ в. // История СССР. – 1984. - № 2.

Складанне гістарычных картаў

Социал-демократические организации в Белоруссии. 1905 – 1907 гг. // История рабочего класа БССР. – Т. 1. – Минск, 1984 (у сааўтарстве з У.Філяковым)

Рабочее движение в городах и местечках Белоруссии. 1905 – май 1907 гг. // История рабочего класа БССР. – Т. 1. – Минск, 1984 (у сааўтарстве з У.Філяковым).

Асвета і педагагічная думка ў Беларусі са старажытных часоў да 1917 г. – Мінск, 1985.

Грамадска-педагагічны рух, рэвалюцыйна-асветніцкая дзейнасць народнікаў.

Барацьба партыі бальшавікоў за народную асвету.

Працоўныя Беларусі ў першай расійскай рэвалюцыі // Весці АН БССР. – 1985. - № 6.

Вяршыня рэвалюцыйнай хвалі (Да 80-годдзя Снежаньскага ўзброенага паўстання) // Мінская праўда. 1985. – 21 снежня.

“Стары змаганец” (Да 100-годдзя А.Л.Бурбіса) // Мастацтва Беларусі. – 1986. – № 3.

Революционные события 1905 – 1907 гг. в Белоруссии // Пролог Великого Октября. – Минск, 1986.

В борьбе за осуществление ленинских идей // Коммунист Белоруссии. – 1986. - № 9.

Начало рабочего движения. Революція 1905 – 1907 гг. // Полоцк. Исторический очерк. Минск, 1987 (у сааўтарстве з Н.Манісам).

Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва. – Т. 4. – Мінск, 1987.

Брест. Энциклопедический справочник. – Минск, 1987.

Усяго 7 артыкулаў па гісторыі рэвалюцыйнага руху.

К.Каліноўскі як рэвалюцыйны дэмакрат // Весці АН БССР. – 1988. - № 1.

За мужыцкую праўду // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. – 1988. - № 1.

Ад родных ніў. Грамадска-палітычныя погляды К.Каганца // Полымя. – 1988. - №3.

Расійскі пралетарыят у прыяд новага рэвалюцыйнага ўздыму // Весці АН БССР. – 1988. - № 6.

За волю, за правду (К 150-летию со дня рождения К.Калиновского) // Сельская газета. – 1988. – 2 февраля.

Жизнь, отданная борьбе (К.Калиновскитй в советской историографии) // Знамя юности. – 1988. – 7 февраля.

Рэформа 1861 г. на Беларусі. Паўстанне 1863 г. К.Каліноўскі – Тэлеурок 1986 – 1989 г. (8 перадачаў).

Витебск. Энциклопедический справочник. – Минск, 1988.

Усяго 13 артыкулаў па гісторыі рэвалюцыйнага руху.

Из плена старых догм // Коммунист Белоруссии. – 1989. - № 1.

Кастусь Каліноўскі ў беларускай савецкай гістарыяграфіі // Кастусь Каліноўскі. – Гродна, 1989.

К.Каліноўскі і паўстанне 1863 г. у працах беларускіх савецкіх гісторыкаў // Весці АН БССР. – 1989. - № 3.

Концепция слияния наций принесла вред // Вопросы истории. – 1989. - № 5.

Канцэпцыя праўды // Літаратура і мастацтва. – 1989. – 9 верасня.

Старое віно ў новыя мяхі // Настаўніцкая газета. – 1989. – 25 студзеня.

Родная мова: грамадскі статус // Настаўніцкая газета. – 1989. – 25 сакавіка.

Борец за счастье народное // Вечерний Минск. – 1989. – 22 марта.

Беларусь у пачатку ХХ ст. // Настаўніцкая газета. – 1989. – 14 кастрычніка.

На шляху да партыі новага тыпу. – Мінск, 1989 (у сааўтарстве).

Гродно. Энциклопедический справочник. – Минск, 1989.

Усяго 25 артыкулаў па гісторыі сацыял-дэмакратычнага і рабочага руху.

О разработке новой концепции дооктябрьской истории КПСС // Вопросы истории. – 1990. – № 11.

Станаўленне беларускага пісьменства ў ХІХ – пачатку ХХ ст. // Тэзісы дакладаў і паведамленняў міжнароднай канферэнцыі “Славяне: ХІ. Адзінства і многастайнасць. Секцыя 4. Гістарычнае адзінства і многастайнасць культурнага развіцця славянскіх народаў. – Мінск, 1990.

Развитие капитализма в промышленности. Положение промышленных рабочих и рабочее движение в Белоруссии. 1861 – 1900 / Зборнік дакументаў і матэрыялаў. – Мінск, 1990. (Прадмова).

Дзе карані нігілізму // Звязда. – 1990. – 23 студзеня.

Канцэпцыя гістарычнай адукацыі ў сярэдняй школе Беларусі // Настаўніцкая газета. – 1991. – 30 верасня. (у сааўтарстве).

Хай народзіцца ісціна // Літаратура і мастацтва. – 1991. – 22 лютага.

Нягледзечы на ідэалагічны прэсінг (Гісторыя вызваленчага руху на Беларусі ў асвятленні У.М.Ігнатоўскага) // Навіны БелАН. – 1991. – 21 чэрвеня.

У крывым люстэрку. К.Каліноўскі: праўда і вымыслы // Настаўніцкая газета. – 1991. – 17 ліпеня; 24 ліпеня; 27 ліпеня.

Нацыянальны нігілізм і беларуская гістарыяграфія // З гісторыяй на “Вы”. – Мінск, 1991.

Гомель. Энциклопедический справочник. – Минск, 1991.

Усяго 29 артыкулаў па гісторыі сацыял-дэмакратычнага і рабочага руху.

Праграма па гісторыі Беларусі для сярэдняй школы. – Мінск, 1991.

Гісторыя Беларусі: ХХ стагоддзе (для Х-ХІ класаў). – Мінск, 1992 (у сааўтарстве з У.Сідарцовым, В.Фаміным)

Сацыяльна-эканамічнае развіццё. Сталыпінскія рэформы. Грамадскі рух.

Беларусь у перыяд першай сусветнай вайны. Лютаўская рэвалюцыя.

Неабходныя тлумачэнні. Да выхаду ў свет навучальнага дапаможніка “Гісторыя Беларусі. ХХ стагоддзе” // Настаўніцкая газета. – 1992. – 26 жніўня. (у сааўтарстве).

Праблема дзяржаўнасці Беларусі ў беларускай савецкай гістарыяграфіі // Беларусь у Вялікім княстве Літоўскім. Матэрыялы міжнароднага круглага стала. – Мінск, 1992.

Праекты базавых праграм для сярэдніх навучальных устаноў. Гісторыя. – Мінск, 1992.

Праграма па гісторыі Беларусі ад старажытных часоў да 1917 г. Прадмова // Программы дисциплин социально-гуманитарного профиля для средних специальных учебных заведений Минсельхозпрома Республики Беларусь. – Минск, 1992.

Гісторыя Беларусі: ХХ стагоддзе (для Х-ХІ класаў). Выданне 2-е, перапрацаванае. – Мінск, 1993 (у сааўтарстве з У.Сідарцовым, В.Фаміным)

Сацыяльна-эканамічнае развіццё. Сталыпінскія рэформы. Грамадскі рух.

Беларусь у перыяд першай сусветнай вайны. Лютаўская рэвалюцыя.

Гісторыя Беларусі. Канец XVIII – 1917 г. (для 8 класа). – Мінск, 1993.

Гісторыя Беларусі. Кароткі нарыс (у 5 частках). Для вайскоўцаў. – Ч. 3. Канец XVIII ст. – 1917 г. – Мінск, 1993.

Беларускае Адраджэнне ў ХІХ – пачатку ХХ ст. Гістарычныя асаблівасці, узаемаадносіны з іншымі народамі (ХІ Міжнародны з’езд славістаў. Даклады). – Мінск, 1993.

Аб нацыянальнай канцэпцыі гісторыі і гістарычнай адукацыі ў Рэспубліцы Беларусь // Беларускі гістарычны часопіс. – 1993. - № 1.

Аграрнае і нацыянальнае пытанне ў паўстанні 1863 г. на Беларусі // Беларускі гістарычны часопіс. – 1993. - № 3.

Дзяржаўнасць Беларусі: станаўленне, страта, барацьба за аднаўленне. ІХ – 1918 г. // Беларуская мінуўшчыны. – 1993. - № 5-6.

Гісторыя вызваленчага руху на Беларусі ў ХІХ – пачатку ХХ ст. у асвятленні У.М.Ігнатоўскага // Акадэмік У.М.Ігнатоўскі: матэрыялы навуковых чытанняў, прысвечаных 110-годдзю з дня нараджэння. – Мінск, 1993.

Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. – Т. 1. – Мінск, 1993.

Абрамовіч Эміль Абрамавіч (у сааўтарстве з Ф.Ігнатовічам).

Аршанскі сацыял-дэмакратычны камітэт БУНДА (у сааўтарстве з Э.Ліпецкім).

Бабруйскі сацыял-дэмакратычны камітэт БУНДА (у сааўтарстве з Э.Савіцкім, П.Башко).

Барысаўскія выступленні працоўных 1904 – 1907 г.

Беларуская сацыялістычная грамада (у сааўтарстве з С.Рудовічам).

Складанне гістарычных картаў

Насельніцтва Беларусі і сумежных тэрыторый у канцы ХІХ ст. // Энцыклапедыя гісторыі беларусі. – Т. 1. – Мінск, 1993.

Нарысы гісторыі Беларусі. Частка І. – Мінск, 1994.

Буржуазныя рэформы. Пераход да капіталістычнай гаспадаркі.

Класавая барацьба. Узнікненне палітычных арганізацый і партый.

Развіццё эканомікі. Сталыпінскія рэформы на Беларусі.

Эвалюцыя рабочага руху на Гродзеншчыне ў канцы ХІХ – пачатку ХХ ст. // Беларускі гістарычны часопіс. – 1995. - № 4.

Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. – Т. 2. – Мінск, 1994.

Бешанковіцкая рабочая арганізацыя 1899 – 1900 г.

Брэсцкае тайнае таварыства рабочых і рамеснікаў.

Брэсцкая арганізацыя Польскай сацыялістычнай партыі ў Літве (ППС у Літве).

Брэсцкая арганізацыя РСДРП (у сааўтарстве з А.Марозавай).

Брэсцкі сацыял-дэмакратычны камітэт БУНДА ( у сааўтарстве з Э.Савіцкім).

Брэсцкія выступленні салдат 1905 г. (у сааўтарстве з У.Філяковым).

Быхаўская сацыял-дэмакратычная арганізацыя 1900 г.

Віцебскі сацыял-дэмакратычны камітэт БУНДА (у сааўтарстве з П.Башко, Э.Савіцкім).

Віцебскія палітычныя выступленні рабочых 1899 г.

Якім быць падручніку па гісторыі (завочны “круглы стол”) // Беларускі гістарычны часопіс. – 1995. - № 4.

Роздум з нагоды дня незалежнасці // Культура. – 1995. – 26 ліпеня – 1 жніўня.

Беларусь. Энцыклапедычны даведнік. – Мінск, 1995.

Паўстанне 1863-1864 г. у Польшчы, на Беларусі і ў Літве.

Праграмы па гісторыі для базавых агульнаадукацыйных школ. Праграма па гісторыі для 8 класа. – Мінск, 1995.

Праграмы для сярэдніх навучальных устаноў. Гісторыя. Гісторыя Беларусі (канец XVIII – пачатак ХХ ст.). – Мінск, 1995.

Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. – Т. 3. – Мінск, 1996.

Гістарыяграфія гісторыі Беларусі (Станаўленне нацыянальнай гістарыяграфічнай канцэпцыі, Гістарыяграфія гісторыі Беларусі 19 – пачатку 20 ст. у працах 1920 –1990-х г.).

“Гоман” (рэвалюцыйная народніцкая група ў Пецярбургу ў 1880-я г.).

Гомельскі камітэт сацыял-дэмакратаў-інтэрнацыяналістаў.

Гомельскі сацыял-дэмакратычны камітэт БУНДА (у сааўтарстве з П.Башко).

“Гомон” (нелегальны часопіс, орган бел.фракцыі партыі “Народная воля”).

Гродзенская арганізацыя Польскай сацыялістычнай партыі ў Літве (ППС у Літве).

Гродзенская забастоўка рабочых тытунёвай фабрыкі 1903 – 1904 г.

Гродзенская стачка работніц тытунёвай фабрыкі 1899 г.

Гродзенскі перасылачны пункт нелегальнай палітычнай літаратуры.

Гродзенскі рабочы камітэт Польскай сацыялістычнай партыі.

Гродзенскі сацыял-дэмакратычны камітэт БУНДА (у сааўтарстве з У.Палуянам).

Гродзенскія выступленні салідарнасці рабочых з палітвязнямі 1905 г.

Гродзенскія кастрычніцкія палітычныя выступленні 1905 г.

Туман дылетанцтва і тэндэнцыйнасці // Голас Радзімы. – 1996. – 12 верасня. (рэцэнзія).

Эвалюцыя ідэі дзяржаўнасці ў вызваленчым руху Беларусі ў канцы ХІХ – пачатку ХХ ст. // Голас Радзімы. – 1996. – 28 сакавіка; 4 красавіка; 11 красавіка.

“Всеподданейший отчёт Виленского, Гродненского и Ковенского генерал-губернатора…”. 1904 г. Прадмова и каментарыі // Беларускі гістарычны часопіс. – 1997. - № 2 (публікацыя дакумента ў сааўтарстве з В.Пічуковым).

З прапанаванай канцэпцыяй пагадзіцца не магу // Беларуская мінуўшчына. – 1997. - № 3.

“Заходнерусізм” і беларускі нацыянальны рух: гістарыяграфічны аспект // Беларусь паміж Усходам і Захадам. Частка 1. Беларусіка. – Мінск, 1997.

“...І думаў аб самастойнасці Літвы” // Беларуская мінуўшчына. – 1997. - № 5.

Пошук ісціны ці шальмаванне? // Голас Радзімы. – 1997. – 11 снежня; 18 снежня.

Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. – Т. 4. – Мінск, 1997.

Канстытуцыйна-каталіцкая партыя Літвы і Беларусі.

Гісторыя Беларусі. Канец XVIII – 1917 г. Вучэбны дапаможнік для 8 класа агульнаадукацыйнай школы. – Мінск, 1998.

Гістарыяграфічныя “навацыі” ў навучальнай літаратуры // Беларускі гістарычны агляд. – Т. 5. – Сшытак 2 (9). – Снежань 1998 (рэцэнзія).

Ад ідэі аднаўлення Рэчы Паспалітай да барацьбы за стварэнне незалежнай беларускай дзяржавы // Unia Lubelska i tradycji integracyjne w Europie Środkowowschodniej. – Lublin, 1999.

Няспраўджаныя амбіцыі і абяцанні // Штогоднік Інстытута гісторыі НАН Беларусі. 1999. – Мінск, 1999. (рэцэнзія) (у сааўтарстве з Г.Галенчанкам, І.Ігнаценкам, У.Снапкоўскім).

“Паданьне” Максіма Гарэцкага Начальніку Сярэдняй Літвы генералу Люцыяну Жэлігоўскаму ад 1 ліпеня 1921 г. Публікацыя, заўвагі і каментарыі // Штогоднік Інстытута гісторыі НАН Беларусі. 1999. – Мінск, 1999.

Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. – Т. 5. – Мінск, 1999.

Магілёўскі сацыял-дэмакратычны камітэт БУНДА (у сааўтарстве з П.Башко).

Мазырскі сацыял-дэмакратычны камітэт БУНДА (у сааўтарстве з Э.Ліпецкім).

Мінская акруговая сялянская арганізацыя пры РСДРП.

Мінская яўрэйская сацыял-дэмакратычная група.

Мінскі сацыял-дэмакратычны камітэт БУНДА (у сааўтарстве з Э.Ліпецкім).

Паўночна-заходняя абласная арганізацыя Партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў.

Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. – Т. 6. – Мінск, 2001.

Расійская імперыя (у сааўтарстве з В.Грыгор’евай, А.Філатавай, М.Сакаловай, У.Філяковым).

* Пры складанні паказальніка выкарыстаныя матэрыялы са службовай справы М.Біча. Рэдакцыя выказвае падзяку за дапамогу ў падрыхтоўцы матэрыяла да друку Міхасю Кошалеву, Валянціне Яноўскай, Алене Філатавай і Марыі Смалянчук.