УСТУПНАЕ СЛОВА СТАРШЫНІ ВЫКАНКАМА БГТ
Задачай нашага навуковага збору з’яўляецца акцэнтацыя ўвагі навуковай грамадскасці на праблеме тэрміналогіі айчыннай гісторыі. Даклады, якія сёння прагучаць і будуць апублікаваныя, спадзяюся, стануць першымі крокамі ў патрэбным кірунку.
На маю думку, новыя навуковыя тэрміны павінны ўводзіцца надзвычай асцярожна, каб замест праяснення справы не прывесці да яе большага заблытвання. Кожнае новаўвядзенне патрабуе асэнсавання і зацікаўленага абмеркавання спецыялістаў. Належыць захоўваць павагу да існуючай тэрміналагічнай спадчыны, няхай яна і паходзіць з савецкіх часоў. У выпадку з увядзеннем новых тэрмінаў найлепшым падаецца прынцып: “Чым меньш, тым лепш”.
Аднак, акрамя натуральнай эвалюцыі ды ратацыі тэрміналогіі гістарычнай навукі, выкліканых працэсам яе дасканалення, часам узнікае неабходнасць хуткіх і значных зменаў, звязаных з пераменамі ў жыцці грамадства. Для нас такой важнай грамадскай пераменай стала незалежнасць Беларусі, здабытая на пачатку 90-х гадоў мінулага стагоддзя. Тады раптоўна абвалілася ўся сістэма ідэалагічнага і цэнзурнага кантролю, мэтай якой была жорсткая прывязка беларускай гістарыяграфіі да парадыгмаў расейска-савецкай гістарычнай навукі. З’явілася магчымасць новага асэнсавання мінулага краіны, цяпер ужо з пункту гледжання яе рацыі стану, а не інтарэсаў краіны-заваёўніцы. Напрыклад, для беларускага гісторыка відавочна, што ўключэнне нашай краіны ў склад Расеі ў другой палове 18 ст. было заваёвай ці акупацыяй, але ніяк не ўз’яднаннем. Гэтаксама для Беларусі больш адэкватным будзе тэрмін “Другая сусветная вайна”, чым “Вялікая Айчынная” і г.д.
Ад імя Выканкаму БГТ жадаю ўдзельнікам канферэнцыі плённых навуковых абрадаў і дыскусій.
Аляксандар Краўцэвіч
Публікуецца на сайце з
ласкавай згоды Рэдакцыйнай Рады "Гістарычнага
Альманаху"
Польскі аўкцыён
