|
 АРХІЎ НАТАЛЬЛІ АРСЕНЬНЕВАЙ
Янка Запруднік
Самэрсэт Улетку 2004 г. сп. Уладзімер Кушаль пераслаў у БІНІМ на адрас Янкі Запрудніка 15 скрынак або пакетаў з кнігамі й архіўнымі матэрыяламі свае маці Натальлі Арсеньневай.
У сямёх скрынках ці пакетах знаходзяцца:
· рукапісныя й машынапісныя матэрыялы, зьвязаныя з паэтычнай і перакладніцкай творчасьцю паэткі;
· машынапісныя копіі некаторых літаратурных твораў з асабістымі папраўкамі;
· альбомы зь сямейнымі фатаздымкамі;
· газэты;
· два калёсікі з магнітафонавымі запісамі праграмаў радыё “Свабода”;
· народны строй.
Ніжэй даецца пералік і агульнае апісаньне атрыманага архіву. Найдакладнейшы прафэсійны рэестар будзе зроблены пазьней. Часова архіў перахоўваецца ў БІНІМе. Ён будзе перададзены на сталае перахаваньне ў бібліятэку Ратгерскага ўнівэрсытэту, зь якою сябры Ўправы БІНІМу маюць адпаведнае пісьмовае пагадненьне.
СКРЫНКА №1.
Тэчка № 1. Машынапісы й рукапісы твораў паэткі, у тым ліку:
– “Кастусь Каліноўскі” (мантаж у трох абразкох);
– “Песьня каліноўцаў” (пастаноўка ў 4-х абразкох);
– “З выраю” (урывак зь лібрэта ІІІ акту да новае лірычна-камічнае опэры, музыку да якое піша кампазытар Аляксей Туранкоў). 2 асобнікі;
– машынапісны “Ўспамін” доктара Вінцэнта Жук-Грышкевіча;
– Вінцэнт Жук-Грышкевіч “Адзін з успамінаў пра с. п. інж. Міколу Гарошку”.
Капэрта №2 (усе капэрты вялікага фармату, 9 х 12 цаляў).
– Карэспандэнцыя.
Капэрта №3.
– Копіі розных артыкулаў.
Капэрта №4.
– Машынапіс зборніка “Жоўтая восень” (вершы 1927—1935 гг.).
Капэрта №5.
– Рукапісы, машынапісы іншых аўтараў.
– Рататарны часопіс.
Капэрта №6.
– Розная карэспандэнцыя.
Капэрта №6а.
– Карэспандэнцыя з Жук-Грышкевічамі.
Капэрта №7.
– Чарнавікі вершаў.
Капэрта №8.
– Успаміны Франца Кушаля (рупісныя й публікаваныя).
Капэрта №9.
– Часопісы, газэты.
Капэрта №10.
– Матэрыялы да біяграфіі Натальлі Арсеньневай.
СКРЫНКА №2.
– Машынапісы й копіі розных твораў паэткі.
– Капэрта зь лістамі ад Антона Адамовіча.
– Тры капэрты (адна большая, дзьве малыя) з фатаздымкамі.
– Альбомік з фатаздымкамі.
СКРЫНКА №3.
– Машынапісы, копіі й рукапісы перакладу “Песьні пра зубра” Міколы Гусоўскага.
– Машынапісы некаторых вершаў паэткі.
– Тры альбомікі з фатаздымкамі.
ПАКЕТ №4.
– Альбомы з фатаздымкамі Міколы Куліковіча, Надзеі Градэ й іншых.
ВЯЛІКАЯ ЖОЎТАЯ КАПЭРТА №5.
– Ксэраксавыя копіі газэты “Krynica” (1919 г.).
ПАКЕТ №6.
– Пераплеценыя гадавікі газэты “Бацькаўшчына”.
ПАКЕТ №7.
– Народны строй.
У іншых васьмёх скрынках рознага памеру знаходзяцца беларускія кнігі й часопісы айчыннага ды эміграцыйнага выданьня. Некаторыя публікацыі, пераважна зборнікі паэзіі, падораныя аўтарамі Натальлі Арсеньневай, маюць дарчыя подпісы, пададзеныя ніжэй.
1) Антон Адамовіч: “Натальлі Арсеньневай — Аўтар, 9.9.1955” [1].
“Якуб Колас у супраціве саветызацыі” (Мюнхэн, 1955).
2) Антон Адамовіч: “Натальлі Арсеньневай на ўспамін пра паэту, а мо крыху й пра рэдактара — Ант. Адамовіч, 27.5.1955”.
“Уладзімер Жылка. Творы. Да 20-х угодкаў сьмерці”. Пад рэдакцыяй і з камэнтарамі Антона Адамовіча (Нью-Ёрк, 1953).
3) Вінцук Адважны: “На добрую памятку Слаўнай Паэтцы Натальлі Арсеньневай-Кушаль — аўтар а. Я. Гэрмановіч (Вінцук Адважны). Лёндан, 3.V.1964”.
“Князь і лапаць. Сучасная казка” (Лёндан, 1964).
4) Кастусь Акула: “Натальлі Арсеньневай з найлепшымі пажаданьнямі — К. Акула, 15.10.1981”.
“Гараватка. Раман” (Таронта, 1981).
5) Кастусь Акула: “Дарагой Натальлі Арсеньневай — з удзячнасьцю за яе вялікую паэзію, што некалі памагала нам, малодшым, на нялёгкім шляху — К. Акула. Таронта, 3.6.1991”.
“За Волю. Раман” (Таронта, 1991).
6) Уладзімер Арлоў: “Шаноўнай спадарыні Натальлі Арсеньневай з найлепшымі каляднымі пажаданьнямі — Уладзімір Арлоў, 26
сьнежня 1989”.
“Дзень, калі ўпала страла. Аповесці і апавяданні” (Менск, 1988).
7) Уладзімер Арлоў: “Шаноўнай спадарыні Натальллі Арсеньневай ад шчырага сэрца. Жыве Беларусь! — Уладзімер Арлоў”.
“Там, за дзвярыма” (Менск, 1991).
8) Уладзімер Арлоў: “Дарагой спадарыні Натальлі Арсеньневай з самымі сьветлымі пачуцьцямі. Няхай сьвятая Еўфрасіньня трымае Вас у сваёй апецы! — Ул. Арлоў, 23.06.1995”.
“Еўфрасіння Полацкая” (Менск, 1992).
9) Уладзімер Арлоў: “Дарагой спадарыні Натальлі Арсеньневай зь любоўю — Уладзімер Арлоў, 23.06.1995”.
“Мой радавод да пятага калена. Эсэ” (Менск, 1993).
10) Анатоль Белы: “Натальлі Арсеньневай з найлепшымі пажаданьнямі ў жыцьці і творчасьці і добрай спадзёўкай, што Вашы творы войдуць у скарбніцу беларускай культуры. Жыве Беларусь! — Белы, 2.ІХ.90”.
“Каталог “Кастусь Каліноўскі” і студзеньскае паўстанне 1863 года на Беларусі. Збор мастацкіх твораў” (Менск, 1989).
11) Данута Бічэль-Загнетава: “Натальі Арсеньевай натхненьня — Данута Бічэль-З. Гародня, 22.06.88”.
“Даўняе сонца. Лірыка” (Менск, 1987).
12) Данута Бічэль-Загнетава: “Натальлі Арсеньевай маёй літаратурнай настаўніцы на шчасьце і доўгае жыцьцё, на вечнае жыцьцё нашай Беларусі. — Данута Бічэль-З., люты 1989”.
“Даўняе сонца. Лірыка” (Менск, 1987).
13) Данута Бічэль-Загнетава: “Натальлі Арсеньневай на ўспамін аб далёкай Радзіме праз шчырыя рукі спадарыні Веры [Бартуль. — Я. З.]. І я буду ўспамінаць сьвята, якое прывезьлі з Амэрыкі сапраўдныя беларусы. Яны зьдзівілі і зачаравалі нас натуральнасьцю, лірычнасьцю. Дай Бог Вам шчасьця і доўгага жыцьця. — Данута. Гародня, 29.06.90”.
“А на Палессі. Вершы і балады” (Менск, 1990).
14) Данута Бічэль-Загнетава: “Натальлі Арсеньневай на шчыры настрой — натхнёная Яе малітваю — Данута Бічэль-З., Гародня, 29.06.93”.
“Божа мой, Божа” (Менск, 1993).
15) Генадзь Бураўкін: “Шаноўнай Наталлі Арсеньевай, талент якой цаню даўно, сустрэчу з якой запамятаю надоўга — Генадзь Бураўкін, 1.ІХ.1990”.
“Гняздо для птушкі радасці. Вершы” (Менск, 1986).
16) Уладзімер Васілевіч: “Шаноўнай Натальлі Арсеньневай — вялікаму Паэту зямлі Беларускай. З самымі сардэчнымі пажаданьнямі дабра — Ул. Васілевіч, 15 жніўня 1996”.
“Беларускі народны каляндар” (Менск, 1993).
17) Уладзімер Глыбінны: “Паэтэсе пра паэта. Ад аўтара з пашанай — У. Глыбінны, 14 лістапада 1979, Трой, НЁ, ЗША”.
“Паэта з Божай ласкі. Успаміны і роздум пра Язэпа Пушчу (1902—1964)” (Нью-Ёрк, 1979).
18) Мікола Ермаловіч: “Шаноўнай Наталлі Арсенневай — нашай Вялікай Пяснярцы — з найглыбейшай удзячнасцю — М. Ермаловіч, 25 сакавіка 1991, Маладэчна”.
“Старажытная Беларусь. Полацкі і новагародскі перыяды” (Менск, 1990).
19) Раіса Жук-Грышкевіч: “Вельмі Паважанай і Дарагой паэтцы Натальлі Арсеньневай — сяброўцы юнацтва майго мужа сьветлай памяці Вінцука, зь якім яна разам вучылася ў 1-й Віленскай Беларускай гімназіі ў 1920—21 гг., на добрую памяць гэту кнігу падпісвае аўтар — Раіса Жук-Грышкевіч”.
“Жыцьцё Вінцэнта Жук-Грышкевіча” (Таронта—Канада, 1993).
20) Васіль Жуковіч: “Слыннай і любімай Натальлі Арсеньневай, якая сваімі творамі няўтомна гукала й гукае шчасную долю мілай Беларусі, набліжала й набліжае яе незалежэнасьць, зычу здароўя, натхненьня, шчасьця. З Новым (Юбілейным у Вашым жыцьці) 1993 годам! — удзячны Вам Васіль Жуковіч. 31 сьнежня 1992 г.”.
“Гуканне вясны. Вершы, казкі, загадкі” (Менск, 1992).
21) Анатоль Іверс: “Дарагая Наталля! З прывітаннем і паклонам — Анатоль Іверс, 22.02.95”.
“Падарожныя сосны. Вершы” (Слонім, 1995).
22) Міхась Кавыль: “Паэтцы Натальлі Арсеньневай — Міхась Кавыль, 8.Х.61”.
“Цяжкія думы. Санэты” (Нью-Ёрк, 1961).
23) Аляксей Каўка: “Спадарыні Натальлі Арсеньневай у знак вячыстае лучнасьці “міжбярэжных” беларусаў замілаваны ў яе паэзію і ўдзячны — Аляксей Каўка. Чэрвень, Масква—Варшава”.
“Тут мой род. Францішак Скарына і беларуская літаратура ХVІ — пачатку ХХ стст.” (Менск, 1989).
24) Пётар Краўчанка: “Спадарыні Натальлі Арсеньневай з вялікай павагай і шчырай удзячнасцю за лепшыя імгненні жыцця, лепшыя пачуцці, якія ўзніклі ў маім сэрцы, дзякуючы Вашай творчасці, Вашым срэбрагучным вершам. Зноў і зноў вяртаюся ў думках да незабыўнай сустрэчы з Вамі. З павагай — П. Краўчанка, 1 лістапада 1992 г.”.
“Подзвіг Скарыны. Выступленне Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь П. Краўчанкі на адкрыцці мемарыяльнай дошкі ў гонар Францішка Скарыны ў Падуанскім універсітэце 20 кастрычніка 1992 г.”.
25) Тацьцяна Лапцёнак: “Улюбёнай паэтцы Натальлі Арсеньневай зь лёгкім сэрцам — Тацяна Лапцёнак, 26.І.1996”.
“Я з Табой... Вершы і прыпавесьці” (Менск, 1996).
26) Сяргей Панізьнік: “Шчырапаважанай сп. Натальлі Арсеньневай на спаўненьне доўгу. — Сяргей Панізьнік. У Менску, 26.8.96”.
“Бацькаўшчына. Зборнік гістарычнай літаратуры” (Менск, 1996).
27) Якуб Рапэцкі: “Падарак сп-ні Арсенявай, у памятку супрацы над Беларускім Духоўным сьпеўнікам. З пашанай і ўдзячнасьцю — Я. Рэпэцкі. Таронта, 8 сьнежня 1975 г.”.
“Сьвятая Бібля” (Нью-Ёрк,1973).
28) Станіслаў Станкевіч: “Выдатнай паэтцы й прыяцельцы Натальлі Арсеньневай — Ст. Станкевіч, 12 сакавіка 1967”.
“Беларуская падсавецкая літаратура першай палавіны 60-х гадоў” (Нью-Ёрк—Мюнхэн, 1967).
29) Сяржук Сокалаў-Воюш: “Шаноўная пані Натальля! Тут, на Беларусі, мы ведаем Вас і памятаем. Як часта Вы даеце мне сілу і натхненьне! Жыве Беларусь! — Сяржук, 27 лютага 1990 г.”.
“Кроў на сумётах. Вершы і паэма” (Менск, 1989).
30) Масей Сяднёў: “Спадарыні Натальлі Арсеньневай — М. Сяднёў, 22.5.47”.
“У акіяне ночы” (Мюнхэн, 1947).
31) Масей Сяднёў: “Натальлі Арсеньневай з пашанай, аўтар — М. Сяднёў, 29.Х.47”.
“Спадзяваньні. Вершы” (Рэгенсбург, бяз даты).
32) Масей Сяднёў: “Натальлі Арсеньневай — зь вялікай пашанай — М. Сяднёў, Саўт Рывэр, 22.5.55”.
“Ля ціхай брамы. Вершы” (Нью-Ёрк, 1955).
33) Вітаўт Тумаш: “Вельмі Паважанаму Спадарству Натальлі й Франьцішку Кушалям у глыбокай пашане — Аўтар. Ню Ёрк, 26 красавіка 1967 г.”.
Андрэй Багровіч, “Жыхарства Беларускае ССР у сьвятле перапісу 1959 году” (Нью-Ёрк—Мюнхэн, 1962).
34) Вітаўт Тумаш: “Высокапаважаным Спадарству Кушалям. У глыбокай пашане — Аўтар. Ню Ёрк, 2.7.1966”.
Сымон Брага, “Доктар Скарына ў Маскве” (Нью-Ёрк—Мюнхэн, 1963).
35) Вітаўт Тумаш: “Высокапаважаным Спадарству Кушалям. У глыбокай пашане — Аўтар. Ню Ёрк, 2.7.1966”.
Сымон Брага, “Лякалізацыя жыцьцяпісу доктара Скарыны” (Нью-Ёрк—Мюнхэн, 1965).
36) Вітаўт Тумаш: “Высокапаважанаму Спадарству Натальлі й Франьцішку Кушалям у глыбокай пашане — Аўтар. Ню Ёрк, 26 красавіка 1967 г.”.
Сымон Брага, “Пытаньне імя доктара Скарыны ў сьвятле актаў і літаратуры” (Нью-Ёрк—Мюнхэн, 1967).
37) Ян Чыквін: “Знакамітай Паэтэсе, легендзе беларускай літаратуры — з пашанай і радасцю — Я. Чыквін”.
“Кругавая чара” (Беласток, 1992).
38) Ян Чыквін: “Наталлі Арсенневай, вечна жывой Паэтэсе — Я. Чыквін. Бельск, 24.ІІ.97 г.”.
“Далёкія і блізкія. Беларускія пісьменьнікі замежжа” (Беласток, 1997).
39) Янка Юхнавец: “Спадарыні Н. Арсеньневай — ад аўтара. 27.5.64”.
“Новая элегія” (Мюнхэн, бяз даты).
40) Сакрат Яновіч: “Вялікай паэтцы Натальлі Арсеньневай з паклонам нізкім — Сакрат Яновіч. Бэры (Канада), 5.ІХ.1988”.
“Miniatures by Sakrat Janovic”. Edited and translated by Shirin Akiner (London, 1984).
[1] Аўтарскі правапіс дарчых подпісаў і назваў кніг захоўваецца.
|
Польскі аўкцыён
