ÁÅËÀÐÓÑÊÀß ²ÍÒÝÐÍÝÒ— Á²Á˲ßÒÝÊÀ

ÊÀÌÓͲÊÀÒ... | ×àñîï³ñû... | Êí³ã³... | Ïàðòíýðû... | Ãàñüö¸¢íÿ... | Ôîðóì...

ñòàðû ñàéò


Ïàäï³øûñÿ íà àáíà¢ëåíüí³ ÊÀÌÓͲÊÀÒÓ

Ïîëüñê³ à¢êöû¸í [Allegro.pl - największy serwis aukcyjny w Polsce]
Çàõîäçü!!!
 

    ÊͲò
    óñòîðûÿ
    ˳òàðàòóðà
    Ïåðàêëàäû
    Ìîâà
    Êðûòûêà
    Ðýë³ã³ÿ
    Ïàë³òûêà
    Ãðàìàäçòâà

 ×ÀÑÎϲÑÛ
  •  Akcent
     
Białoruski

  •  ÀRCHE
  •  Białoruskie
     Zeszyty
     Historyczne

  •  ÁÃÀ
  •  Áåëàðóñ
  •  Áåëîðóññêèé
      Ñáîðíèê

  •  Áåëüñê³

      Ãîñò³íýöü

  •  óñòàðû÷íû
      Àëüìàíàõ

  •  Ãîä Áåëàðóñê³
  •  Çàï³ñû Á²Í³Ì
  •  Çÿìëÿ N
  •  Inform-Áàíê
  •  Êàëîñüñå
  •  ÊÀÌÓͲÊÀÒ
  •  ÊÐÀÉ-KRAJ
  •  ͳâà
  •  Ïàì³æ
  •  pARTisan

  •  Ïðàâ³íöûÿ
  •  Ñïàä÷ûíà
  •  Òýðìàï³ëû
  •  Terra Alba
  •  Terra Historica
  •  Ô³ëÿìàòû

  •  Ôðàãìýíòû
  •  Øóôëÿäà
  •  Czasopis

 

Íàøûÿ ñÿáðû

Òûäí¸â³ê Áåëàðóñࢠó Ïîëüø÷û ͲÂÀ SETPro://DTP=Designing+Typesetting+Programming/ Áåëàðóñêà-Àìýðûêàíñêàå Çàäç³íî÷àíüíå Belarusan Newspaper in Free World ÁÀÏÖ Âàñ³ëü ÁûêࢠBelarus-NATO Áåëàðóñêàÿ Ïàë³÷êà ÇÁÑ ÁÀÖÜÊÀ¡Ø×ÛÍÀ Ïàðòûÿ ÁÍÔ Âîêàwww.bialorus.pl ÏÀÃÎÍß BrestOnline Âiëüíÿ ÇÓÁÐ Àñàìáëåÿ NGO Ñóïîëüíàñüöü Äðàíiêi Õàðòûÿ ÂßÑÍÀ Ãàñïàäàð Êóðñ áåëàðóñêàå ìîâû Ïðàâàï³ñ Áåëàðóñêàÿ ìîâà ¢ ²íòýðíýò ArfaBel Áåëàðóñû ¢ ²çðà³ë³ Äç³ìà Çàâàäçê³ Áåëàðóñû ¢ À¢ñòðàë³³ ˳ðà Âîëüíû Êðàé ZBM

 

 

BIAŁORUSKIE ZESZYTY HISTORYCZNE ÍÀ ÑÒÀÐÎÍÊÀÕ ÊÀÌÓͲÊÀÒÓ

 
Áåëàðóñê³ Ã³ñòàðû÷íû Çáîðí³ê - Białoruskie Zeszyty Historyczne nr 10

W bieżącym roku Cerkiew prawosławna na Białostocczyźnie obchodzi dwie ważne rocznice — 500-lecie monasteru w Supraślu i 50-lecie diecezji białostocko-gdańskiej. W następnym roku jubileusz 60-lecia będzie obchodził współpracownik redakcji BZH, znany badacz dziejów prawosławia w Polsce ks. Grzegorz Sosna. Będzie to także jubileusz 30-lecia jego działalności naukowo-publicystycznej. W poszanowaniu zasług ks. Grzegorza Sosny w dziedzinie badań nad historią ludności prawosławnej i białoruskiej Białostocczyzny zamieszczamy w tym tomie „Zeszytów” kilka artykułów, których treść zawsze pozostawała w kręgu zainteresowań naszego przyjaciela i nauczyciela.

Kolegium Redakcyjne

Ks. Grzegorz Sosna

Ksiądz Grzegorz Sosna urodził się 30 kwietnia 1939 r. we wsi Szernie koło Orli. Do szkoły podstawowej uczęszczał w swojej rodzinnej wsi oraz w Malennikach i Orli. W latach 1953-1957 uczył się w Bielsku Podlaskim w Liceum Ogólnokształcącym z białoruskim językiem nauczania. Wtedy to za sprawą dyrektora szkoły Jarosława Kostycewicza ukształtowało się zainteresowanie przyszłego księdza historią swojego narodu, jego językiem i wiarą oraz chęć zostania duchownym. We wrześniu 1957 r. Grzegorz Sosna wstąpił do Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie. Był jednym z nielicznych alumnów, którzy mieli maturę. Toteż ukończył Seminarium w ciągu trzech lat. W roku 1959 został przyjęty do Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, gdzie w 1966 r. obronił pracę magisterską1.

W roku 1960 r. zawarł związek małżeński z nauczycielką Antoniną Troc.

W tym też roku biskup Bazyli (Doroszkiewicz), wikariusz diecezji warszawsko-bielskiej, udzielił mu święceń kapłańskich: 7 sierpnia w cerkwi św. Anny w Starym Korninie na diakona, a 15 sierpnia — w cerkwi Zaśnięcia NMP w Warszawie na prezbitera.

Początek drogi kapłańskiej księdza Grzegorza Sosny był w parafii w Kalnikowie koło Przemyśla.

— Żyli tam inni ludzie, inny był język, inna kultura — wspomina ksiądz Grzegorz. — Żyli nadal i mimo że był to już 1960 rok nadal byli pod wrażeniem nieszczęścia, jakim była akcja „Wisła”. Zacząłem więc sięgać do tradycji, do podłoża, wnikać w sens ludzkich trosk2.

Swoją pasję poszukiwania, wynajdywania i szperania w źródłach dotyczących dziejów prawosławia kontynuował na Lubelszczyźnie, gdzie 1 września 1960 r. dekretem jego Ekscelencji Metropolity Tymoteusza (Szrettera) zostaje mianowany proboszczem parafii w Kodniu nad Bugiem. W 1964 r. na prośbę księdza Grzegorza arcybiskup Jerzy (Korenistow) przeniósł go do parafii w Siemiatyczach na terenie Białostocczyzny.

— Ciągnęło mnie na Białostocczyznę — mówi o tamtej decyzji. — Na Białostocczyźnie przetrwało prawosławie w formie, która nie straciła swego dawnego oblicza. Chciałem badać historię naszej ziemi i naszej wiary3.

W Siemiatyczach wykonywał obowiązki pomocnika proboszcza, a od 1 września 1965 r. do końca marca 1987 r. — wikariusza.

W Siemiatyczach przez dwadzieścia kilka lat oprócz posług duszpasterskich nadal zajmował się gromadzeniem materiałów o historii prawosławia w województwie białostockim i poza jego granicami. Oprócz tego zajmował się budową nowej plebani i remontował cerkiew w Ciechanowcu i w Rogawce.

Dzięki wielkiemu uporowi i wytężonej pracy ojciec Grzegorz dokonał dla prawosławia w Polsce bardzo wiele. Myślę tu między innymi o przygotowanych przez niego i wydanych bibliografiach chrześcijaństwa wschodniego, bibliografiach parafii prawosławnych na Białostocczyźnie, które często były jedynymi publikacjami o obecności prawosławia w tej czy innej miejscowościach. Opublikowany w 1994 roku w Mińsku wykaz prac ks. Grzegorza Sosny obejmuje od 1969 r. 301 pozycji4. Dziś jest już ich ponad 370. Uzasadnionym wydaje się pytanie: w jaki sposób jedna osoba bez pomocy sztabu ludzi, komputerów, bez dostępu do specjalistycznej literatury mogła tego dokonać? Taka duża liczba publikacji poświęconych dziejom i historii prawosławia uczyniły księdza znanym nie tylko w Polsce, ale i daleko za jej granicami. Doceniono ogrom pracy włożonej przez ojca Grzegorza. Za działalność duszpasterską otrzymał on liczne nagrody cerkiewne, między innymi Order św. Marii Magdaleny II stopnia (1995 i 1998), a za działalność społeczną, naukową i publicystyczną — Srebrną i Złotą Odznaką „Zasłużony Białostocczyźnie” (1984 i 1995), Srebrny Krzyż Zasługi PRL (1985), Nagrodę im. Księcia Konstantego Ostrogskiego (1993).

Gdyby się pokusić o ogólną charakterystykę imponującego dorobku księdza, to można byłoby wskazać na trzy obszary jego zainteresowań naukowych. Pierwszy obejmował historię poszczególnych parafii na Białostocczyźnie, istniejących obecnie jak i tylko w przeszłości. By zebrać taką ilość materiałów archiwalnych, zwłaszcza kronik parafialnych, odwiedził ksiądz archiwa i biblioteki w Grodnie, Mińsku, Moskwie, Petersburgu i Londynie. Prowadził badania nad historią ponad 100 parafii, z czego do tej pory powstały zarysy monograficzne kilkudziesięciu z nich. Niektóre były publikowane w pracach zbiorowych, jak np. o Siemiatyczach5 czy Mielniku6.

Drugi obszar zainteresowań ks. Grzegorza dotyczy zagadnień demograficzno-statystycznych. Prowadził je w oparciu o badania ksiąg metrykalnych w poszczególnych parafiach. Analiza tych materiałów pozwala na zrekonstruowanie zaludnienia w każdej parafii7. Tu też należałoby uwzględnić unikalny Wykaz hierarchii i kleru parafialnego oraz opiekunów cerkiewnych Kościoła Prawosławnego na Białostocczyźnie w latach 1839-1986, który ukazał się w 1986 r.

Trzeci wreszcie obszar aktywności naukowej księdza określają prace o charakterze bibliograficznym. Ks. Grzegorz potrafił zgromadzić olbrzymi materiał bibliograficzny, systematycznie uzupełniany i wzbogacany — i co najważniejsze — systematycznie udostępniany czytelnikom. Wszystkie bibliografie zostały zaopatrzone w indeksy osobowe i geograficzne, a ponadto systematycznie są uzupełniane o kolejne Suplementy zawierające najnowsze pozycje z literatury przedmiotu.

Swoje dociekania ksiądz udostępnia także czytelnikom czasopism — „Przeglądu Prawosławnego”, „Niwy”, „Wiadomości PAKP”, „Czasopisu”. Każdy, kto interesuje się historią prawosławia, nie może ominąć prac księdza.

Do dorobku naukowego księdza należy zaliczyć ponad dwadzieścia referatów, wystąpień i odczytów w Polsce i zagranicą. Uczestniczy on w kolegiach redakcyjnych czasopism naukowych, jest członkiem kilku towarzystw naukowych.

Wciąż gromadzi materiały związane z historią Kościoła Prawosławnego na Białostocczyźnie. Archiwum księdza zawiera około 200 teczek materiałów do monografii parafii prawosławnych na Białostocczyźnie (dawnych i obecnych ) wraz z dokumentacją fotograficzną.

Sens działalności księdza Grzegorza Sosny zawiera jego osobiste wyznanie:

— Cała moja praca duszpasterska jakby mnie nakłaniała do zajmowania się historią8.

Anna Sosna (Białystok)


1 Jej tytuł: „Podłoże, na którym kształtowała się idea unii kościelnej w Polsce pod koniec XVI wieku”. Promotorem pracy był ks. prof. Aleksander Łapiński.
2 M. Hryniewicki, J. Nachiło, Ksiądz-bibliograf, „Kurier Poranny”, 1992, nr 246, s. 4.
3 M. Bołtryk, Nasze korzenie — nasza tożsamość, „Tygodnik Polski — Tygodnik Podlaski”, 1990, nr 7/8, s. 12.
4 Þ. À. Ëàáûíöåâ, Ë. Ë. Ùàâèíñêàÿ, Ïðàâîñëàâíàÿ Öåðêîâü íà Áåëîñòîò÷èíå â ðàáîòàõ ïðîòîèåðåÿ Ãðèãîðèÿ Ñîñíû, Ìèíñê 1994, ñ. 32.
5 Studia i materiały do dziejów Siemiatycz, pod redakcją H. Majeckiego, Warszawa 1989, s. 51-63.
6 Mielnik i jego parafie 1799-1835, „Wiadomości PAKP”, 1972, nr 1, s. 69-71.
7 Kościół Prawosławny w Polsce dawniej i dziś: Aneks statystyczny z parafialnych ksiąg metrykalnych Białostocczyzny XVIII, XIX, XX wieku, red. nauk. Lucjan Adamczuk i Antoni Mironowicz, Warszawa 1993.
8 M. Hryniewicki, J. Nachiło, Ksiądz-bibliograf, „Kurier Poranny”, 1992, nr 246.

 


Wykaz ważniejszych publikacji ks. Grzegorza Sosny

1972


Öepêoâíàÿ áèáëèoãpàôèÿ ãopoäà Áeëücêà Ïoäëÿñêoão â 1430-1972 ãîäàõ, „Öepêoâíûé âecòíèê”, 1972, ¹ 10, ñ. 42-54.
Mielnik i jego parafie 1799-1835, „Wiadomości PAKP”, 1972, nr 1, s. 69-71.

1973


Wykaz dokumentów dotyczących niektórych parafii prawosławnych województwa białostockiego z lat 1431-1837, „Wiadomości PAKP”, 1973, nr 4, s. 69-84.

1974


Krótka bibliografia klasztoru w Supraślu, „Wiadomości PAKP”, 1974, nr 1, s. 51-88.
Krótki zarys historyczny parafii Krynki, „Wiadomości PAKP”, 1974, nr 4, s. 55-61.
Wykaz dokumentów dotyczących niektórych parafii prawosławnych województwa białostockiego z lat 1431-1837, „Wiadomości PAKP”, 1974, nr 4, s. 69-80.
Z dziejów prawosławia na Podlasiu, „Wiadomości PAKP”, 1974, nr 4, s. 64-69.

1976


Prawosławne dzieje miasteczka Zabłudów, „Wiadomości PAKP”, 1976, nr 1-2, s. 146-163.

1977


Trześcianka, „Wiadomości PAKP”, 1977, nr 3-4, s. 150-160.
Z historii prawosławnych parafii Białostocczyzny: Orla, „Wiadomości PAKP”, 1977, nr 3-4, s. 126-149.

1978


Historyczny zarys Kościoła prawosławnego od zarania dziejów do chwili obecnej na terenie województwa białostockiego, „Wiadomości PAKP”, 1978, nr 3-4, s. 95-106.
Pasynki, „Wiadomości PAKP”, 1978, nr 1-2, s. 55-66.
Podbiele, „Wiadomości PAKP”, 1978, nr 3-4, s. 95-106.
Puchły, „Wiadomości PAKP”, 1978, nr 1-2, s. 66-79.

1979


Szczyty, „Wiadomości PAKP”, 1979, nr 1-2, s. 23-76.

1980


Milejczyce, „Wiadomości PAKP”, 1980, nr 1-4, s. 41-68.
Ñyïpàcëüêàÿ äpyêàðíÿ i ÿe âûäàííi, „Áeëàpycêi êàëÿíäàp íà 1981 ã.”, Áeëàcòoê 1980, ñ. 190-205

1981


Ciechanowiec, „Wiadomości PAKP”, 1981, nr 4, s. 53-76.
Czyże, „Wiadomości PAKP”, 1981, nr 3, s. 72-103.
Drohiczyn: Historia miasta i dzieje prawosławia, „Wiadomości PAKP”, 1981, nr 1-2, s. 84﷓146.
Êëÿø÷ýëi, „Áåëàðóñêi êàëÿíäàð íà 1982 ã.”, Áåëàñòîê 1981, ñ. 117-123.
Ñóïðàñëüêàÿ ïàïåðíÿ ³ ÿå âàäçÿíûÿ çíàêi, „Áåëàðóñêi êàëÿíäàð íà 1982 ã.”, Áåëàñòîê 1981, ñ. 190-204.

1982


Öàðêâà ñâ. Ìiõàiëà ¢ Áåëüñêó, „Íiâà”, 1982, ¹ 2, ñ. 6.
Grodzisk, „Wiadomości PAKP”, 1982, nr 3-4, s. 23-55.
Æóðîáiöû, „Íiâà”, 1982, ¹ 41, ñ. 3.

1983


Rys historyczny parafii prawosławnej Siemiatycze na tle historii miasta, „Wiadomości PAKP”, 1983, nr 3, s. 53-103.
Ãðûíåâi÷û Ìàëûÿ: Êðàÿçíà¢÷û ñëî¢íiê (ó ñàà¢ò. ç Ì. Ãàéäóêîì), „Íiâà”, 1983, ¹ 9, ñ. 1, 4, 7.
Çóáà÷û, „Íiâà”, 1983, ¹ 4, ñ. 3.

1984


Bibliografia parafii prawosławnych na Białostocczyźnie: Część alfabetyczna, wyd. Białostockie Towarzystwo Naukowe, Białystok 1984.
Öàðêâà ¢ Öåõàío¢öû, „Íiâà”, 1984, ¹ 44, ñ. 6.
Öàðêâà ¢ Ðîãà¢öû, „Íiâà”, 1984, ¹ 35, ñ. 7.
Öàðñêiÿ âàðîòû öàðêâû ñâ. Ìiõàiëà ¢ Áåëüñêó, „Íiâà”, 1984, ¹ 25, ñ. 7.
Ðàãà÷û, „Íiâà”, 1984, ¹ 5, ñ. 7.
Âÿðñòîê, „Íiâà”, 1984, ¹ 32, ñ. 4.
Çàáëóäà¢, „Íiâà”, 1984, ¹ 29, ñ. 6-7.

1985


Bibliografia parafii prawosławnych na Białostocczyźnie: Część chronologiczna, wyd. Białostockie Towarzystwo Naukowe, Białystok 1985.
Öàðêâà ñâ. Äóõà ¢ Ãàéíà¢öû, „Íiâà”, 1985, ¹ 17, ñ. 7.
Öàðêâà ¢ Íàðâå, „Íiâà”, 1985, ¹ 29, ñ. 3.
Öàðêâà ¢ Ñåìÿöi÷àõ, „Íiâà”, 1985, ¹ 23, ñ. 7.
Ãðîäçiñê, „Íiâà”, 1985, ¹ 21, ñ. 5.
Ñàáîð ñâ. Ìiêàëàÿ ¢ Áåëàñòîêó, „Íiâà”, 1985, ¹ 5, ñ. 6.

1986


Narew: dzieje parafii prawosławnej oraz cerkwi w Tyniewiczach Dużych, „Wiadomości PAKP”, 1986, nr 3-4, s. 89-108.
Początki chrześcijaństwa na Podlasiu, „Tygodnik Podlaski”, 1986, nr 11, s. 5, 7.
Õðàì ¢ Íàðîéêàõ, „Íiâà”, 1986, ¹ 33, ñ. 4-5.
Wykaz hierarchii i kleru parafialnego oraz opiekunów cerkiewnych Kościoła Prawosławnego na Białostocczyźnie w latach 1839-1986, Warszawa — Białystok 1986.

1987


Bibliografia publikacji na temat prawosławia zamieszczonych w czasopismach polskich w latach 1966-1968, „Studia i Dokumenty Ekumeniczne”, 1987, nr 2, s. 107-136.
Dni Muzyki Cerkiewnej. Hajnówka 1982-1986: Bibliografia, „Tygodnik Podlaski”, 1987, nr 9, s. 7.
Gródek: (Dzieje miasteczka i parafii prawosławnej), „Wiadomości PAKP”, 1987, nr 2/3, s. 97-114.
Klejniki: (Dzieje parafii prawosławnej), „Wiadomości PAKP”, 1987, nr 1, s. 59-74.

1988


Êàïëi÷êà-êàëîäçåæ ó Ðûáàëàõ, „Íiâà”, 1988, ¹ 31, ñ. 5.
Êàïëi÷êà ¢ Ðûáàëàõ íà Ïåòðàøêàõ, „Íiâà”, 1988, ¹ 24, ñ. 5.
Êàïëiöà ¢ Âîéøêàõ, „Íiâà”, 1988, ¹ 34, ñ. 6.
Ìîãiëüíiêàâàÿ öàðêâà ¢ Ïà¢ëàõ, „Íiâà”, 1988, ¹ 21, ñ. 5.
Ìîãiëüíiêàâàÿ öàðêâà ¢ Ðûáàëàõ, „Íiâà”, 1988, ¹ 17, ñ. 6-7.
Parafia Ryboły, „Tygodnik Podlaski”, 1988, nr 11, s. 12.
Rajsk: Parafia prawosławna, „Tygodnik Podlaski”, 1988, nr 2, s. 8.
Status prawny Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, „Materiały Problemowe”, 1988, nr 6, s. 60-89.

1989


Öàðêâà ¢ Ãàðàäêó, „Íiâà”, 1989, ¹ 30, ñ. 5.
Öàðêâà ¢ ßëî¢öû, „Íiâà”, 1989, ¹ 38, ñ. 1, 7.
Öàðêâà ¢ Êàæàíàõ, „Íiâà”, 1989, ¹ 6, ñ. 6.
Öàðêâà ¢ Ìàëåøàõ, „Íiâà”, 1989, ¹ 40, ñ. 6.
Öàðêâà ¢ Ïë¸ñêàõ, „Íiâà”, 1989, ¹ 16, ñ. 6.
Öàðêâà ¢ Ïë¸ñêàõ, „Ëàìïàäà”, 1990, ¹ 6, ñ. 14.
Öàðêâà ¢ Çàáëóäàâå, „Íiâà”, 1989, ¹ 9, ñ. 4.
Dubicze Cerkiewne: Dzieje parafii prawosławnej i cerkwi filialnej w Sakach, „Wiadomości PAKP”, 1989, nr 1, s. 63-74.
Kościół prawosławny na Białostocczyźnie, „Białostocczyzna”, 1989, nr 3, s. 1-3.
Malesze: Parafia prawosławna, „Tygodnik Podlaski”, 1989, nr 9, s. 12.
Narojki: Parafia prawosławna, „Tygodnik Podlaski”, 1989, nr 10, s. 12.
Obok królewskiego traktu: Parafia prawosławna Ploski, „Tygodnik Podlaski”, 1989, nr 8, s. 12.
Od miasta do „Domu Starców”: Parafia prawosławna Jałówka, „Tygodnik Podlaski”, 1989, nr 11-12, s. 8.
Puchły: Parafia prawosławna, „Tygodnik Podlaski”, 1989, nr 2, s. 10-11.
Parafia prawosławna śś. Kosmy i Damiana w Rybołach, Ryboły 1989.
Rys historyczny parafii prawosławnej w Siemiatyczach [w:] Studia i materiały do dziejów Siemiatycz, red. H. Majecki, wyd. Białostockiego Towarzystwa Naukowego, Warszawa 1989.

1990


Unia Brzeska, jej podłoże i przebieg, [w:] Unia Brzeska i jej następstwa, Gdańsk 1991.
Dzieje Kościoła Prawosławnego na Białostocczyźnie, „Slavia Orientalis”, 1990, nr 1/2, s. 98﷓112.
Parafia Jałówka, „Wiadomości PAKP”, 1990, nr 2, s. 24-39, nr 3, s. 29-36.

1991


Bibliografia parafii prawosławnych na Białostocczyźnie: Część alfabetyczna: Suplement I, Ryboły 1991.
Öàðêâà ¢ ×îðíàé-Âÿëiêàé, „Íiâà”, 1991, ¹ 4, ñ. 6-7.
Öàðêâà ¢ Êðóøûíÿíàõ, „Íiâà”, 1991, ¹ 12, ñ. 1, 4.
Öàðêâà ¢ Ñòàðàñåëüöàõ, „Íiâà”, 1991, ¹ 51, ñ. 5.
Geneza prawosławia i jego rozwój w państwie bizantyjskim, „Prawosławie”, 1991, nr 10, s. 17-18.
Kościół Prawosławny na Białostocczyźnie w ocenie władz II Rzeczypospolitej: Wybór dokumentów, Ryboły 1991.
Kruszyniany: Mozaika kultów. Parafie prawosławne, „Przegląd Prawosławny”, 1991, nr 11﷓12, s. 28, 30.
Malesze: Parafia prawosławna, „Wiadomości PAKP”, 1991, nr 3, s. 24, 38.

1992


Öàðêâà ¢ Êîçëiêàõ, „Íiâà”, 1992, ¹ 11, ñ. 3.
Öàðêâà ¢ Ñàêàõ, „Íiâà”, 1992, ¹ 23, ñ. 5.
Cerkiew cmentarna we wsi Stryki, „Wiadomości PAKP”, 1992, nr 4, s. 45-48.
Bibliografia parafii prawosławnych na Białostocczyźnie. Część demograficzna: chrzty, śluby, zgony (wg ksiąg metrykalnych), Ryboły 1992.

1993


Àñíîâû i àäñòóïñòâà Áåðàñöåéñêàé óíii 1596 ãîäà [ó:] Óñåáåëàðóñêàÿ êàíôåðýíöûÿ ãiñòîðûêà¢. Ãiñòàðû÷íàÿ íàâóêà i ãiñòàðû÷íàÿ àäóêàöÿ ¢ Ðýñïóáëiöû Áåëàðóñü (íîâàÿ êàíöýïöûÿ i ïàäûõîäû), Ìiíñê, 3-5 ëþòàãà 1993 ãîäà, Òåçiñû äàêëàäࢠi ïàâåäàìëåííÿ¢, ×àñòêà I: Ãiñòîðûÿ Áåëàðóñi, Ìiíñê 1993, ñ. 74﷓75.
Bibliografia Parafii prawosławnych na Białostocczyźnie: Część alfabetyczna. Suplement II, Ryboły 1993.
Unia Brzeska jej podłoże i przebieg, „Cerkownyj Wiestnik”, 1993, nr 7, s. 23-40.

1994


Monaster nad Bugiem (w Jabłecznej), „Przegląd Prawosławny”, 1994, nr 7, s. 23-24.
Wstępna bibliografia chrześcijaństwa wschodniego. Druki polskojęzyczne okresu współczesnego. Część I, Białystok 1994.

1995


Dzieje Cerkwi w Bielsku Podlaskim, współautor Doroteusz Fionik, wyd. Białoruskiego Towarzystwa Historycznego, Białystok 1995.
Wstępna bibliografia chrześcijaństwa wschodniego: Druki polskojęzyczne okresu współczesnego. Suplement II, Ryboły 1995.

1996


Cerkiew i monaster św. Mikołaja w Bielsku Podlaskim, współautor Doroteusz Fionik, Bielsk Podlaski 1996.
Sprawy narodowościowe i wyznaniowe na Białostocczyźnie (1944-1948) w ocenie władz Rzeczypospolitej Polskiej: Wybór dokumentów, Ryboły 1996.
Wstępna bibliografia chrześcijaństwa wschodniego: Druki polskojęzyczne okresu współczesnego (Część II), Ryboły 1996.
Wstępna bibliografia chrześcijaństwa wschodniego: Druki polskojęzyczne okresu współczesnego. Suplement III, Ryboły 1996.

1997


Orla na Podlasiu: Dzieje Cerkwi, miasta i okolic, współautor Doroteusz Fionik, wyd. Białoruskiego Towarzystwa Historycznego, Bielsk Podlaski — Ryboły — Białystok 1997.
Cerkiew w Narojkach, „Przegląd Prawosławny”, 1997, nr 3, s. 32.

1998


Wstępna bibliografia chrześcijaństwa wschodniego: Druki polskojęzyczne okresu współczesnego (Część III), Ryboły 1998.
Z dziejów Grodziska, „Przegląd Prawosławny”, 1998, nr 2, s. 8-9.
Z dziejów Świętej Góry Grabarki, „Przegląd Prawosławny”, 1998, nr 6, s. 13-14.
Íàðâà¢ñê³ Óçíÿñåíñê³ ìàíàñòûð, „ͳâà”, 1998, ¹ 35, ñ. 9.

© Áåëàðóñêàå óñòàðû÷íàå Òàâàðûñòâà 
ïðû âûêàðûñòàíüí³ ìàòýðûÿëࢠñïàñûëêà íà
Áåëàðóñê³ Ã³ñòàðû÷íû Çáîðí³ê àáàâÿçêîâàÿ

 êàíòàêò: bzh@wp.pl

 

ÓÂÅÐÕ


   Dzied Talasz

Áåëàðóñêàÿ ²íòýðíýò- Á³áë³ÿòýêà ÊÀÌÓͲÊÀÒ
kamunikat@poczta.onet.pl
²íôàðìàöûéíàÿ ïàäòðûìêà - Áåëàðóñêàÿ Ðýäàêöûÿ Ðàäû¸ Ïàë¸í³ÿ