Паважаны чытач!
Ты трымаеш у руках чарговы нумар «Бюлетэня філаматаў», у якім навукоўцы – сябры таварыства выказваюць свае меркаванні па найважнейшых пытаньнях сёньняшняга дня і гісторыі Беларусі. Доктар эканамічных навук прафэсар Барыс Жэліба аналізуе эканамічныя і палітычныя наступствы ўвядзеньня ў Беларусі ў якасці адзінага плацёжнага сродку расійскага рубля. Ён прыходзіць да высновы пра непазьбежнасьць фінансавых стратаў і абмежаваньня палітычнага сувэрэнітэту беларускае дзяржавы. Па сутнасьці, Беларусь падышла да тае мяжы, калі яе кіраўніцтву неабходна рабіць выбар: альбо сувэрэнітэт і поўная эканамічная адказнасць, альбо абмежаваньне неабмежаванай улады Аляксандра Рыгоравіча Лукашэнкі і працяг «цараваньня ў межах эмісійнае квоты Масквы».
Доктар філасофіі Уладзімір Конан абмяркоўвае гістарычныя асьпекты і сучасныя праблемы беларускае нацыянальнае ідэі. Гэтая тэма надзвычай актуальная сёньня. Нацыянальная ідэя па Гегелі праяўляе сябе ў гісторыі народа, ягоных геапалітычных праектах, у культуры, якая ахоплівае ўсе бакі жыцьця, і ў нацыянальным характары. Адштурхоўваючыся ад аналізу больш распрацаванай «рускай ідэі», аўтар каротка аглядае культурную гісторыю Беларусі, падкрэсьлівае асаблівую ролю царкоўнае Берасьцейскае Вуніі 1596 г., а таксама двух беларускіх «рэнесансаў» ХХ стагоддзя ў фармаваньні беларускай нацыянальнай ідэі, якая ўвасобілася ў паўстаньні незалежнае Рэспублікі Беларусь. Разважаньні Аляксея Хадыкі ў стылі «свабоднай трыбуны» пра эўрапейскія кантэксты беларускай ментальнасьці перагукаюцца з выказанымі Уладзімірам Конанам думкамі.
Грунтоўны артыкул прафэсара Інстытута Эўропы РАН Алега Бухаўца прысьвечаны аналізу адлюстраваньня ў масавай сьвядомасьці беларускага грамадства стану і пэрспектываў «інтэграцыйнага праэкту Беларусь-Расія». Цікава, што, разглядаючы тыя ж самыя дадзеныя сацыялагічных апытаньняў НІСЭПД, маскоўскі аўтар атрымлівае больш аптымістычныя для пэрспектывы захаваньня беларускай незалежнасьці высновы, чым ягоныя беларускія калегі.
Эсэ экс-амбасадара Беларусі ў Нямеччыне Пётры Садоўскага таксама прысвечанае праблеме, што хвалюе сучаснае грамадства. Яно называецца «Нацыянальная ідэнтычнасць: «патрыятычная» і «пазітывісцкая» інтэрпрэтацыя». Доктар Пётра Садоўскі грунтуе свае разважаньні на выдатных ведах германскае гісторыі і літаратуры. Ён ушчэнт разьбівае пазыцыі скептычна настаўленых да ролі стваральнага нацыяналізму некаторых нашых суайчыньнікаў.
Гісторыя Беларусі – унікальны прыклад узаемадзеяньня дзьвюх вялікіх дзяржаўна-прававых традыцыяў – заходне- і ўсходнерымскай. Альбо ўласна рымскай і візантыйскай. Для першай характэрныя пэўная дэмакратычнасьць у межах вайскова-службовага саслоўя і абмежаванасьсць улады караля. Для другой – абсалютызм манарха і бяспраўнасьць усяго насельніцтва. На беларускіх землях гэтая апошняя традыцыя паступова выціскаецца, пачынаючы з апошніх дэкадаў XIV стагоддзя, традыцыяй заходняй. Артыкул доктара гістраычных навук Паўла Лойкі прысьвечаны пэрыяду канца XVI – пачатку XVII стагоддзя, калі дзейнасьць органаў шляхецкага самакіраваньня дасягала свайго росквіту.
Нарэшце, у публікацыі Юрыя Піскуна дадзены агляд пашырэньня вядомых сёньня маляўнічых паўтораў шанаванага цудатворнага абраза «Маці Божай Жыровіцкай», які адыграў у культурнай і духоўнай гісторыі Беларусі выбітную ролю.
Зычым прыемнага чытаньня!
Рэдактар прафэсар Юрый Хадыка
Публікуецца на сайце з
ласкавай згоды Рэдакцыі
часопісу ФІЛАМАТЫ
Польскі аўкцыён
