|
 Хведар Ніцка
ЧОВЕН ХАРОНА
ПАХМЕЛЬЛЕ
Усё так, як раней, але троху
Больш падвоху ў паветры й спалоху,
Больш паныласьці ў тварах і смутку,
Больш нянавісьці ў кожным закутку,
І глядзяць адусюль блазнавата
Зьвільгатнелыя вочы вар’ята.
Зноў стрыножаны коні Пагоні,
На іх месцы — дубінкі, пагоны,
І разумнікі зноў не ў цане
І вусаты партрэт на сьцяне.
Што ж, за пляшкай схаджу, буду піць...
Можа загадзя кайстру купіць?
БЭЗ
I
У вазе зьвяў духмяны бэз.
А я паперы скрэмзаў жмутак...
Я доўга быў з табой і без
І вызнаў, што такое смутак:
Ён, пеніста-лілёвы спрэс,
Так нас спавіў і так захутаў,
Як той зьдзічэлы, прагны бэз,
Што плот збуцьвелы пералез
І захінуў забыты хутар.
II
Рассунуў бэз я... Акурат
Насупраць, у ваконнай шыбе,
Губамі варушыў, як рыба
Бязгучна, за чытвом мой кат.
Карпеў да ранку, мусіць, ён
Над мудрым томам «Капітала»,
Скуль навукова вынікала,
Што ўсім, такім як я — гамон!
Было ўсё вызначана спрэс
Там аж да «чыстак» і «лікбезаў»...
Адно ня ўлічана: куст бэзу,
Пад самай шыбай, і абрэз.
III
Пад мурам таго самага мэханічнага цэху,
Дзе Кукабака* вырабляў пратэзы,
Штогод у траўні зацьвітаў куст бэзу,
Сарамліва затуляючы шчарнелую цэглу.
Такой нязвыклай і такой сірочай
Была сярод шкла, бэтону й зялеза
Лілёвая квецень квітучага бэзу,
Што Кукабака адводзіў вочы.
На тэрыторыі, абнесенай дротам,
Квітучага бэзу лілёвая кіпень
Здавалася Кукабаку дзівосным выкапнем
Нейкай недарэчнай, забытай пяшчоты.
Напэўна ў Кукабакаў задушны закутак
Той, хто ня церпіць ніякага лішку,
Дадаваў штогод пяшчоты крышку,
Каб яшчэ яскравей адцяніць пакуту.
ЧОВЕН ХАРОНА
«І вось другі ўжо бераг шэры неўпрыцям...»
Н.Арсеньнева I
Я змантачыў усё абы дзе, абы з кім, абы як
І ў спацелай далоні апошні сьціскаю мядзяк.
Я б збаёдаў яго, ды пахмурны Харон не анёл:
Усё роўна, круці — не круці, а спагоніць абол
За правоз у гаючую нішу, жаданы суцём
З дасканалага пекла, якое завецца жыцьцём.
II
Плыву я ў Харонавым чорным чаўне
У змроку па роўнядзі сьпячай,
Гляджу на ваду й непамысна мне,
Што твару твайго ня бачу.
Ды ўсё ж, пакуль зьнізу плюскоча рака,
Я ў плынь углядаюся, быццам
Мне трапіць на вочы крыло матылька
Ці трэска з кропляй жывіцы.
III
Калі жыцьцё нашчэнт згалее,
Бы ўвосень гольле ржавых крон,
Харон па чорнай шугалеі
Зьвязе мяне за Ахерон.
Ды, стаўшы ценем, у імгле я
На беразе расстайным зноў
Зьляплю сабе з рачнога глею
Людзей, і птушак, і зьвяроў.
КУКАБАКА ПЕРАД ЛЮСТЭРКАМ
Я ўзіраюся ў люстэрка —
Як жа час мяне скаверкаў:
Зжоўклы твар у зморшчках спрэс,
Плех на месцы, дзе быў лес.
Эх, падсела, падгніло,
Пане Дух, тваё жытло,
У якое мімаходзь
Запіхнуў цябе Гасподзь.
ДВОРНІК
Надараецца, жахам агорне
Ад таго, што яшчэ не памёр...
Ды са зьдзівам пачуеш, як дворнік
Ачышчае засьнежаны двор.
Звыклы лад пахіснуўся, пажухлі
Усе веры й атожылкі вер,
А вось дворнік шкрабе сваёй шухляй
І тады, і заўжды, і цяпер.
Ён адкідвае да агароджы
Сьнег наносны і сыпле пясок,
Каб няўпэўнены ў заўтра прахожы
Пасьлізнуцца ня мог незнарок.
* * *
Настане дзень, і сонца згасьне,
як не шкада.
Заледзянее ў вадначасьсе
кроў і вада.
Паветра зробіцца ад сьцюжы
цьвярдым, што мост —
Па ім да Новай Зоркі душы
сыйдуць наўпрост. Вільня
*Кукабака — пэрсанаж шмат якіх вершаў Хв. Ніцкі.
|
Польскі аўкцыён
