|
 Рапарт
Amnesty International 2003
Міжнародная
арганізацыя, якая займаецца
парушэньнямі правоў чалавека ў сьвеце
– Amnesty International (Міжнародная Амністыя) -
агучыла штогадовы рапарт, прысьвечаны
парушэньням правоў чалавека ў сьвеце ў
2002 годзе. Прэзэнтацыя рапарту адбылася
адначасова ў цэнтралі арганізацыі ў
Лёндане ды шматлікіх краінах сьвету. 28
траўня рапарт Міжнароднай Амністыі
агучаны быў таксама ў Варшаве.
Сёлетні рапарт праваабарончай
арганізацыі апублікаваны пад
загалоўкам „Пакуты ў ценю”. Гаворка
йдзе пра розныя парушэньні правоў
чалавека, якія не былі асьветленыя ва
ўсясьветных Сродках Масавай
Інфармацыі. „Сёньня выступае пагроза
найбольшай небясьпекі з часоў
завяршэньня жалоднай вайны” –
канстатуе ва ўступе да Рапарту
Міжнароднай Амністыі Ірэнэ Хан,
генэральны сакратар арганізацыі. „У
цэнтры ўвагі міжнароднай грамадзкай
думкі цягам апошняга году была вайна ў
Іраку, у сувязі з чым не гаварылася шмат
на тэму канфліктаў у Чачні,
Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга, ці
Афганістане” - сьцьвярджаецца ў
рапарце.
Частка рапарту прысьвечаная, як штогод,
і Беларусі, і здаецца, што з году ў год
колькасьць абзацаў, прысьвечаных
пытаньню парушэньня правоў чалавека ў
Беларусі, павялічваецца. Amnesty International
адзначае, што мінулы год прайшоў у
Беларусі пад знакам пагаршэньня
стасункаў зь міжнароднымі
арганізацыямі й структурамі, такімі як:
Парлямэнцкая Асамблея Рады Эўропы, ці
Парлямэнцкая Асамблея Арганізацыі па
Бясьпецы й Супрацоўніцтве ў Эўропе.
Прыгадаем, што абедзьве арганізацыі
неаднаразова зьвярталіся да
афіцыйнага Менску, патрабуючы
ўвядзеньня зьменаў у галіне правоў
чалавека й высьвятленьня лёсу зьніклых
у Беларусі асобаў. Парлямэнцкая
Асамблея Рады Эўропы стварыла нават
адмысловую камісію па пытаньні
дасьледаваньня лёсу зьніклых у
Беларусі асобаў.
Як ня дзіўна – на думку Amnesty International –
2002 год характарызаваўся ў Беларусі
павелічэньнем ціску на незалежныя СМІ.
„Улада, выкарыстоўваючы закон аб
паклёпе на прэзыдэнта Рэспублікі
Беларусь, абмяжоўвала гарантаваную
законамі свабоду прэсы” –
сьцьвярджаецца ў рапарце. На аснове
гэтага артыкулу да абмежаваньня волі
былі прысуджаныя журналісты
незалежнай гарадзенскай газэты ,,Пагоня"
Мікола Маркевіч і Павал Мажэйка.
Іншыя атакі ў бок журналістаў – гэта
нявысьветленыя дзяржаўнымі ворганамі
выпадкі зьбіцьця журналістаў і
пісьменьнікаў. У рапарце згадваецца
выпадак зьбіцьця нашага калегі з Радыё
Рацыя – Генадзя Кесьнера, якога
невядомыя злачынцы зьбілі 28 верасьня
2002 году ў Менску.
Але беларуская дзяржава ня толькі
змагалася са свабодай слова, яна
змагалася таксама з праваабаронцамі. 30
верасьня Калегія Адвакатаў у Менску
паведаміла вядомую беларускую
адвакатку Веру Страмкоўскую, што не
дазволіць ёй падарожнічаць па-за межы
краіны. Страмкоўская прымала ўдзел на
канфэрэнцыі АБСЭ ў Варшаве, у час якой
крытычна ацэньвала Калегію Адвакатаў у
Менску за ўплыў, які аказвае яна на
працу адвакатаў.
Чарговы раз у рапарце вяртаецца справа
нявысьветленых зьнікненьняў. Чарговы
раз рапарт адзначае шматлікія выпадкі
затрыманьня апазыцыянэраў, якія потым
стаюцца ахвярамі зьнявагаў з боку
прадстаўнікоў праваахоўных ворганаў. У
рапарце прыгадваецца справа рок-музыкі
Стаса Пачобута, які быў моцна зьбіты
міліцыянерамі пасьля затрыманьня.
На канец часткі рапарту, прысьвечанай
Беларусі, згадваецца, што Беларусь
засталася адзінай краінай у Эўропе, дзе
надалей існуе сьмяротнае пакараньне. У
верасьні 2002 году міністар унутраных
справаў Беларусі пацьвердзіў, што да
верасьня ў 2002 годзе 5 асобаў было ў
Беларусі пакараных сьмерцю.
Згаданая ў Рапарце Міжнароднай
Амністыі праваабаронца Вера
Страмкоўская лічыць, што сытуацыя
правоў чалавека ў Беларусі цягам
мінулага году пагоршылася.
Страмкоўская: „У Беларусі сытуацыя
на сёньняшні дзень складаецца такім
чынам, што зачыняецца шмат няўрадавых
арганізацыяў. Таксама зачыняюцца
газэты. І гэта толькі малыя карціны да
агульнага партрэта таго, што
адбываецца з правамі чалавека ў
Беларусі. Таму я лічу, што сытуацыя ўсё
ж такі пагаршаецца. Я, як незалежная
адвакатка, выяжджала на міжнародныя
канфэрэнцыі, выступала, кажучы пра тое,
што на сёньняшні дзень ёсьць у
беларускай судовай сыстэме; што трэба
рабіць, каб зьмяніць гэтую сытуацыю; у
якіх пытаньнях можа нам дапамагчы
міжнародная супольнасьць. Я гаварыла
аб гэтым адкрыта – гэта не падабалася
нашым службовым асобам. І на адной з
такіх канфэрэнцыяў –якраз
прысьвечанай пытаньням судовай
сыстэмы, якую ў Варшаве ладзіла АБСЭ, я
мела свой выступ. Пасьля яго мне было
забаронена выехаць на Дэмакратычны
Форум у Сэуле, а нават на міжнародныя
канфэрэнцыі. На шчасьце, пад ціскам
міжнароднай супольнасьці, яны
вымушаныя былі адпусьціць мяне. Я
наведала дэмакратычны Форум у Сэуле”.
Вера Страмкоўская лічыць, што ў
Беларусь павінна пряжджаць як
найбольшая колькасьць прадстаўнікоў
міжнародных структураў, каб мець
погляд на цяперашнюю сытуацыю ў краіне.
Страмкоўская:”Калі ў нас ня будзе
магчымасьцяў сустракацца зь
міжнароднай супольнасьцю, калі
міжнародная супольнасьць ня ўбачыць на
свае вочы, што робіцца ў Беларусі - гэта
не на карысьць нашай дзяржаве. Трэба,
каб былі сувязі паміж Беларусяй і
Эўропай”.
Польскі аддзел Міжнароднай Амністыі
мае гэтак званую „беларускую праграму”,
дзе актыўна займаецца маніторынгам
сытуацыі правоў чалавека ў Беларусі.
Пра гэта паведаміла нам прэсавы
сакратар польскага бюро міжнароднай
арганізацыі, Мірэлла Панэк.
Панэк: „Беларусь, побач з Расеяй,
Турцыяй і Кітаем, зьяўляецца адной з
прыярытэтных краінаў для польскага
аддзелу Міжнароднай Амністыі. Мы
займаемся пералічанымі краінамі
вельмі дакладна. Вельмі дакладна сочым
за тым, што адбываецца ў гэтых краінах у
галіне правоў чалавека. Мы арганізуем
розныя акцыі пісаньня лістоў – так як у
абарону зьняволяных журналістаў.
Зьвяртаемся таксама з заклікамі да
ўладаў, калі парушаюцца ў Беларусі
правы чалавека.”
Больш падрабязна пра працу польскага
аддзелу Amnesty International у галіне правоў
чалавека ў Беларусі - у адным з
бліжэйшых выпускаў Трэцяга Сэктару.
Адрас афіцыйнай старонкі Amnesty International
Polska
www.amnesty.org.pl
Хочаш агучыць у эфіры паведамленьні
пра дзейнасьць Тваёй арганізацыі,
альбо пракамэнтаваць матэрыял? Напішы
ў Трэці Сэктар!
Тамаш
Саевіч
|
Польскі аўкцыён
