13 красавіка 2001 году, калі праца над тэкстамі “Шуфляды – 2” была скончаная і мае калегі займаліся ўжо макетаваньнем, у Менску выконваўся твор Джона Адамса “Ніксан у Кітаі”. Дырыжыраваць Сімфанічным аркестрам у Менск з Мічыгану прыляцела Карэн Ніксан Лэйн[1]. Сама опэра Адамса вядомая сваёй авангардысцкай тэхнікай, але ў афішы асоба значыўся факстрот для аркестра “Танцы старшыні” (вядома, старшыні Мао). Няма сэнсу пераказываць уражаньні ад музыкі, але можна працытаваць радкі са сцэнару: «… Мадам Мао зьявілася на прэзыдэнцкі банкет “няпрошанаю госьцяй”. Спачатку яе заўважылі, калі яна стаяла сярод сталоў, на шляху афіцыянтаў. Праз некалькі хвілін яна прыносіць скрынку з папяровымі ліхтарыкамі і развешвае іх у зале; потым здымае верхняе адзеньне і застаецца ў сукенцы, якая моцна абцягвае яе ад шыі да пятаў, з высокім разрэзам да бёдраў. Яна падае сыгнал аркестру і пачынае танчыць у адзіноце. Мао заўважае яе. Ён саскоквае са свайго партрэту на сьцяне і яны танцуюць факстрот разам. Яны зноў у Йенане, танчаць пад гукі грамафону…»[2]

Трэба памятаць, якой сэнсацыяй для сьвету стаў лютаўскі 1972 году візіт прэзыдэнта Рычарда Ніксана ў Кітай. Мао Дзэ-дун быў яшчэ жывы, але амэрыканскі кампазітар прымусіў яго саскочыць з уласнага партрэту і аддацца ўспамінам маладосьці.

Вось гэтая вобразнасць гісторыі падалася мне найбольш важнаю. Колькасьць даведнікаў і энцыкляпэдыяў будзе толькі павялічвацца, размываючы праз пазытывізм і паліткарэктнасьць уласную візію гісторыі. Нам жа важна не забыцца на нашыя першыя эмоцыі і не адмовіцца ад іх пераацэнкі. Тады для мяне вымалёўваецца і роля “Шуфляды” – не згубіць адчуваньня фэномэна Найноўшае гісторыі, пагадзіцца са сваёй прысутнасьцю ў ёй.

Рэдактар