|
Ян
Чыквін
ВЕРШЫ
***
Поле з недаспелым жытам-хорам
Песнямі стварала шыр прасторам.
А пад намі вечнасць і над намі далі
Незавершанымі душу вабілі агнямі,
Вогнівам свяціла ў змроках на айчыне.
Але цела сокамі бяроз напоенае, шумам соснаў
Не хацела ні ўміраць, ні уваскроснуць
І спявала ў полі жытнімі вачыма.
Па шахліва-утрапёнай сферы быту
Поруч ты ішла ў маленні варажбітным
Нібыта анёл, што вядзе к жыцця берагавіне.
***
Вецер дыхаў хвалямі цяпла,
Жыццём няскончаным свабодна плюскаў.
Яна стаяла ў просвеці акна
І гаварыла з кімсьці як бы па-французску.
Хоць паўсюль была адно вясна
І Аргус-пёс сцярог яе аргусна.
І варушылася наўкол жыўё, і плюскат
Ягонай хвалі пры маіх нагах
Такі пахуча-радасны, такі прывабліва-жаданы
Быў, што я, прывідам падмануты, закалыханы,
Рукамі прабаваў ўсё злавіць, што млела прад вачамі.
Хоць гэта вецер толькі быў і ў нікуды дарога,
І час ацеплены знутры вясны – і больш нічога.
***
Народжанай ад Марыі-птахі
Агню ўладарніца на кухні, пры пліце
Вадою хрысціць звонкае начынне,
Як быццам вяжа серабрыстых два канцы ніцей,
Як быццам сузірае нешта ў слёзных далячынях.
Вада, як час ў быцці-чарнавіку магутным,
Цячэ праз пальцы перламутрай.
Нібыта цені вадзяныя
Калышуць люстра маладосці –
І рвуцца прадзінкі жыцця жывыя
Ў руках князёўны-гаспадыні
Ці новыя ўзоры ткуцца госцяй?
***
Над ракою Нарвай
Не гояцца раны.
Тут памёр мой сябра
Вадой закалыханы.
Ціхінёй дрыгвянай
Зноўку дрэмле Нарва –
Кніга канавання
Айчынных абшараў.
***
У Бельску адліга і змрок.
У цёплай зіме шмат жуды;
Як ў кнізе кніг чуецца вохк
Па днях справядлівай хады.
Хто прыдзе наведаць мяне сюды,
Адкуль я сам амаль што ўцёк?
Зіма яшчэ, а йдуць дажджы,
І скон ідзе, хоць уладарыць ім жыццё.
Прыгожа самота далін і гарын,
Кароткачасовых, як ўсё на свеце.
Змрочны, адзеты ў кажушак авечы,
Іду па тала-няпэўным двары.
У хаце завалы зрудзелай бяды.
Душа зыходзіць кругамі шматліха
Туды, дзе жменямі чыстай вады
Зіму разбурае адліга.
***
Гадоў мінае новых чарада.
Зноў ідалаў паставілі на варце...
Не, спадары хтанічнага жыцця,
Маім жыццём вам не ўладарыць!
Іграе музыка святла й нябёс,
Якую заглушыць – кароткі вашы рукі!
Няхай здаецца вам, што ён не ўваскрос
І што гармоніі няма ў душэўных муках.
А ўсё-такі калі заляжа ноч наўсцяж
І лекар не пакіне вам надзеі,
Не срэбнікаў і золата ўчэпіцца душа,
А вышняе спадзевы.
***
Сёння вечны на свеце аўторак.
Асыпаецца ноч на падворак,
Хтосьці топчацца ў слізкіх галошах,
Чорна-ціхі і глуха-трывожны.
Нешта сталася з сонцам высокім,
Памяняўся напрамак у свеце,
Ноч адкрыта ў ставокія жахі.
Душа-начніца не прачнецца,
Пад неба не шугне свабодным птахам.
Незавершана будова лесу,
Незакончаны будынак мараў...
***
Народжанай ад Марыі-птахі
Агню ўладарніца на кухні, пры пліце
Вадою хрысціць звонкае начынне,
Як быццам вяжа серабрыстых два канцы ніцей,
Як быццам сузірае нешта ў слёзных далячынях.
Вада, як час ў быцці-чарнавіку магутным,
Цячэ праз пальцы перламутрай.
Нібыта цені вадзяныя
Калышуць люстра маладосці –
І рвуцца прадзінкі жыцця жывыя
Ў руках князёўны-гаспадыні
Ці новыя ўзоры ткуцца госцяй?
Публікуецца на сайце з ласкавай
згоды Беларускага Літаратурнага Аб'яднаньня "Белавежа"
|
Польскі аўкцыён
