Oryginał, rękopis.

Zarząd Miejski w Siemiatyczach 1944-1950, sygn. 4, k. 4-5.

Skład Miejskiej Rady Narodowej w Siemiatyczach

    1 W wykazie składu Miejskiej Rady Narodowej w Siemiatyczach z lutego 1945 r. przy naz­wi­sku A. Manturewicza odnotowano narodowość: „ruska”; patrz: Skład osobowy miej­skich i gminnych rad narodowych powiatu Bielsk Podlaski w połowie 1945 r. (z uw­z­g­lęd­nie­niem narodowości i wyznania), w: „Białoruskie Zeszyty Historyczne”, 1995, nr 1 (3), s. 158.

Nr 12

1946 luty 6, Białystok — Pismo Piotra Cecerko do Wydziału Spo­łecz­no-Politycznego UWB z prośbą o wyjaśnienie na jakiej podstawie Ubez­pie­czal­nia Społeczna w Białymstoku żąda od jego matki Krystyny Ce­cer­ko będącej narodowości białoruskiej orzeczenia o rehabilitacji w spra­wie za odstępstwo od narodowości polskiej w okresie okupacji nie­miec­kiej.

Oryginał, rękopis.

UWB 1944-1950, sygn. 621, k. 4.

Zażalenie a

Załączając przy niniejszym odpis pisma Ubezpieczalni Społecznej w Bia­łym­sto­ku z dnia 30 stycznia 1946b roku Znak: 1-2-10-461, uprzejmie pro­szę o wyjaśnienie o jaką „rehabilitację” rozchodzi się U[bezpieczalni] S[połecznej] w Białymstoku.

Jednocześnie zaznaczam, iż jak ja, tak i moja rodzina, a w tym i moja mat­ka, o którą się rozchodzi w załączonym piśmie, będąc obywatelką Pań­stwa Polskiego, zawsze była cnarodowości białoruskiejc i w dowodzie oso­bi­stym w rubryce „narodowość” miała wpisane Białorusinka. W roku 1940 pod­czas zmiany paszportów polskich na paszporty sowieckie pozostała ta sa­ma narodowość. Podczas okupacji Białegostoku przez Niemców w pasz­por­cie niemieckim, który został wydany na podstawie paszportu so­wiec­kie­go, w rubryce „narodowość” pozostało jak dotychczas — Białorusinka.

Wobec powyższego uważam, iż żądania U[bezpieczalni] S[połecznej] w Bia­łym­sto­ku, o tak zwanej „rehabilitacji” są bezpodstawne i dla mnie ja­ko lojalnego obywatela Państwa Polskiego, który natychmiast po uwol­nie­niu Białegostoku od okupacji wstąpił w szeregi wojska polskiego i do­tych­czas pozostaję na posterunku, jest ubliżające.

Wobec powyższego proszę uprzejmie o wyjaśnienie wyżej cwymienionej sprawyc i wyciągnięcie cz niej odpowiednich wniosków.c

Piotr Cecerkod 2

    a Na górnym marginesie z prawej strony jest adnotacja naczelnika Wydziału Spo­łecz­no-Politycznego UWB Cz. Matejki o treści: „Ob [...]. Wystosować pismo do Ubezp[ieczalni] Społ[ecznej] w Białymstoku załączając [...]. Poza tym celem wy­jaś­nie­nia oraz zobowiązania do dania odpowiedzi do 20 II br. za zwrotem akt [...] pop­ro­sić o odpis Zarządzenia Zakł[adu] Ubezp[ieczeń] z Łodzi z 31 XII 1945 = 438-9733/LD. 6 II 1946”, i nieczytelny podpis Cz. Matejki.

    b W tekście błędnie: „1936”.

  c-c Podkreślone.

    d Opuszczono dokładny adres zamieszkania P. Cecerki.

    1 W aktach sprawy brak tego pisma.

    2 Odpowiedź naczelnika Wydziału Społeczno-Polityczego UWB Cz. Matejki patrz dok. nr 44.

Nr 13

1946 luty 10, Mielnik. — Meldunek Zarządu Gminnego w Mielniku dla Starostwa Powiatowego w Bielsku Podlaskim o napadzie ra­bun­ko­wym dokonanym 7 II 1946 r. na gospodarzy wsi Mętna (gm. Mielnik) przez nieznanych sprawców.

Oryginał, maszynopis.

SPBP 1944-1950, sygn. 117, k. 17.

Na podstawie meldunku sołtysa gr[omady] M[ielnik]-Mętna melduję, że z dnia 7 [na 8 lutego] w nocy przyszli uzbrojeni [ludzie] w wojskowych ubra­niach i zabrali we wsi Mielnik-Mętna: u Kuzawińskiego Michała — ko­nia z wozem, u Sidewicza Bazyla — konia i uprząż oraz ubranie, u Śnieżka Ba­zy­la — konia z chomontem, u Prudziłowicza Aleksandra — konia z wo­zem.

Zaznaczyli, że [jest to] zemsta za dawniejsze sprawy. Dochodzenie w tej sprawie prowadzi posterunek tut[ejszego] MO w Mielniku.

Prócz tego zabrali sołtysowi Stanisławowi Wakulukowi, wg jego oś­wiad­cze­nia, 470 zł z tytułu podatku gruntowego zebranego od gospodarzy.a

    a Pod tekstem nieczytelny podpis pracownika Zarządu Gminnego w Mielniku z upo­waż­nienia wójta.

Nr 14

1946 luty 13, Gródek. — Protokół posiedzenia GRN w Gródku w spra­wie bieżącej działalności samorządu gminnego.

Oryginał, rękopis.

GRN w Gródku1944-1954, sygn. 1, k. 19-20.

Obecnych — 26. Nieobecnych — 4.

Nieobecni: Mieleszko Stefan, Kaźmierczak Andrzej, Grycuk Konstanty i Żyłkowski Michał.

Porządek obrad: 1. sprawa świadczeń rzeczowych i podatków, 2. pokrycie kosztów leczenia w szpitalu ob. Rożko Stefana, zam[ie­szka­łe­go] we wsi Dzierniakowo w sumie 1.470 zł rach[unek] Nr 83/45, 3. roz­patrzenie podań w sprawie umorzenia nałożonego kon­tyn­gen­tu naj­bied­niej­szej ludności poszcz[ególnych] gromad, 4. rozpatrzenie po­dań o wydzierża­wienie domów i placów opuszczonych, 5. opłacenie ra­chun­ku za przetarcie kloców [drewna] na deski dla Wojska Ochrony Pog­ra­ni­cza zakwatero­w[a­ne­go] w Gródku, 6. prośba Wójta ob. Mieleszki Pawła o zwolnienie z zaj­mo­wanego stanowiska, 7. sprawa uchwalenia komornego od lokatorów za­m[ie­szkałych] w budynkach opuszczonych.

Do p[un]ktu 1. Postanowiono wpłynąć na opornych, ażeby w naj­k­rót­szym czasie zdali kontyngent.

Do p[un]ktu 2. Pokryć koszty leczenia w szpitalu ob. Rożko Stefana za­m[ie­szkałego] we wsi Dzierniakowo w sumie 1.470 złotych.

Do p[un]ktu 3. Rozpatrzono podania o umorzeniu nałożonego kon­tyn­gen­tu na rok gospod[arczy] 1945/1946 następujących gospodarzy posz­cze­gól­nych gromad: Supron Piotr, Nietupski Kazimierz, Makuch Antoni, Stac­kie­wicz Feliks, Ignaciuk Paraskiewa, Trochimczyk Mikołaj, Chrza­now­ska Nadzieja, Szydłowski Ignacy, Danik Jan, Bakier Nadzieja, Ja­nusz­kie­wicz Bazyli, Cyunczyk Anastazja, Uścinowicz Walentyna, Łukoszyk Alek­san­der, Sawicka Julia, Nalewajko Anastazja, Żemojda Maria, Ta­ra­se­wicz Anatolia, Jankiewicz Helena, Bakier Maksym, Grycuk Julian, Supron Piotr, Supron Grzegorz, Dubrowska Anna, Baranowska Anna, Nalewajko Pa­ra­skie­wa, Kozłowska Aksenja, Tomaszewicz Anna, Dudenko Anastazja, Bur­sa Anna — mieszkańców wsi Narejki, wsi Grzybowce, Stacji Waliły, wsi Downiewo i Królowy Most, wsi Kołodno, obywateli: Cywoniuk Lidia i Ci­szew­skie­go Mirona. Postanowiono ww. zmniejszyć nałożony kontyn­gent o 10% i wysłać podania do Pow[iatowej] Rady Narodowej celem roz­pat­rze­nia i ewentualnie dalszej zniżki kont[yngentu]. Co do obywatelia Cy­wo­niuk Lidii i Ciszewskiego Mirona Gminna Rada Nar[odowa] posta­no­wiła zwol­nić takowych od płacenia kontyngentu na rok gosp[odarczy] 1945/1946.

Do p[un]ktu 4. Postanowiono wydzierżawić place i domy po opusz­czo­nych (Żydach) dla bezrolnej ludności w porozumieniu z Tymcz[asowym] Za­rzą­dem Państwowym.

Do p[un]ktu 5. Postanowiono zwrócić się do Dowództwa Ochr[ony] Pog­ra­ni­cza, ażeby oni uregulowali rachunek za przetarcie kloców [drewna].

Do p[un]ktu 6. Postanowiono wybrać odpowiedniego kandydata na sta­no­wi­sko wójta i po wybraniu i zatwierdzeniu kandydata zwolnić ob. Mie­lesz­ko Pawła z dotychczas zajmowanego stanowiska wójta.

Do p[un]ktu 7. Uchwalono komorne od lokatorów zamieszkałych w bu­dyn­kach opuszczonych na terenie gminy po 10 groszy od jednego metra kwad­ra­to­we­go miesięcznie.b

    a W tekście: „ob. ob.”

    b Protokół podpisał nieczytelnie protokolant i przewodniczący GRN w Gródku Józef Gołaszewski.

Nr 15

1946 luty 15, Białystok. — Protokół posiedzenia Egzekutywy KP PPR w Białymstoku w sprawie przyjmowania nowych członków do partii.

Kopia, maszynopis.

KP PPR w Białymstoku 1944-1948, sygn. 4/IV/1, k. 11.

Obecnych na posiedzeniu było 5 członków: Kunat Izydor, Krystowczyk Hen­ryk, Muraszkowski Jan, Dąbrowski Konstanty, Pyś Bolesław.

Porządek dzienny: 1/ zagajenie, 2/ przyjmowanie członków, 3/ wolne wnio­ski.

Do p[unktu] 1. Tow. Kunat zabierając głos powiedział o ułatwionym try­bie przyjmowania członków do naszej partii. Tow. Muraszkowski po­wia­do­mił Egzekutywę o nowym systemie przyjmowania członków do par­tii, gdyż mu było [to] powiedziane w KC PPR.

Do p[unktu] 2. Na posiedzeniu Egzekutywy było przyjmowanie człon­ków i zostali przyjęci następujący tow[arzysze]: 1/ Chalecki Mikołaj, 2/ Porębski Arseniusz, 3/ Hajduk Sergiusz, 4/ Dubrowski Piotr, 5/ Dąbrowski Henryk, 6/ Puczyński Jan, 7/ Cywoniuk Józef, 8/ Matejczuk Fe­lic­ja, 9/ Sieczko Jan, 10/ Łapiński Piotr, 11/ Matwiejczuk Olga, 12/ Choroszewski Józef.

Do p[unktu] 3. Tow. Kunat Izydor został wycofany z Egzekutywy Ko­mi­te­tu Powiatowego z powodu przejścia do pracy w Komitecie Wo­je­wódz­kim PPR.a

    a Protokół podpisał sekretarz KP PPR H. Krystowczyk.

Nr 16

1946 luty 20, Bielsk Podlaski. — Meldunek Jana Iwańczuka ze wsi Lew­ki (gm. Bielsk Podlaski) dla PUBP w Bielsku Podlaskim o kon­f­lik­cie na tle narodowościowym z nauczycielką szkoły w Lewkach Teofilą Kot­lin­ską.

Oryginał, rękopis.

KP PPR w Bielsku Podlaskim 1944-1948, sygn. 5/V/4, k. 81.

aW dniu 15 II 1946 r. wezwał mnie, Iwańczuka Jana, członka PPR, za­miesz­ka­łe­go w Lewkach, gm. Bielsk Podlaski, woźnego szkoły Lewki, pro­ku­ra­tor Czerniak w sprawie Kotlinskiej Teofili, nauczycielki szkoły Lewki, któ­ra była zaaresztowana za działalność związaną z bandą NSZ. Podczas me­go badania prokurator Czerniak mówił, że ja mówię nieprawdę i wy­mie­nił, że my jesteśmy Białorusini i chcemy pomścić się na Polce. Podczas me­go zeznania ja nie chciałem, ażeby wezwać naocznie ob. Kotlińską, a jed­nak prokurator wezwał ob. Kotlinską na naoczne stawke1, która do niczego się nie przyznała, a teraz wiedząc kto na nią zeznawał może się mścić i wo­bec czego życie moje [jest] zagrożone obecnie śmiercią.

Iwańczuk

    a Na marginesie adnotacja: „Załatwione dn. 1 II 1946 r.” i nieczytelny podpis.

    1 Chodzi o bezpośrednią konfrontację zeznań świadka J. Iwańczuka i podejrzanej T. Kot­lin­skiej.

Nr 17

1946 luty 20, Bielsk Podlaski. — Pismo starosty bielskiego R. Woź­nia­ka do wojewody białostockiego w sprawie ustalenia statusu du­cho­wień­stwa prawosławnego dekanatu bielskiego i niepodporządkowania się ks. M. Wincukiewicza biskupowi Tymoteuszowi sprawującemu za zgo­dą władz polskich władzę diecezjalną w woj. białostockim.

Kopia, maszynopis.

SPBP 1944-1950, sygn. 114, k. 140 i 145-146.

Poufne

Donoszę, że na dzień 19 lutego rb. zwołałem do Starostwa du­cho­wień­stwo Prawosławne z powiatu na konferencję — odpis protokołu przed­k­ła­dam.

Na dzień 20 lutego rb. wezwałem Ks. Wincukiewicza celem przekazania pa­ra­fii i dekanatu bielskiego nowo mianowanemu Dziekanowi Ks. Mac­kie­wi­czo­wi. Ks. Wincukiewicz wykonania tego [polecenia] odmówił. Protokół przed­k­ła­dam.

Zał[ączników] 2

Starosta Powiatowy

R. Woźniak

[Załącznik nr 1]

Odpis

Protokół

Dnia 19 lutego 1946 r. m[iasto] Bielsk Podlaski

Niżej podpisane duchowieństwo Prawosławne powiatu bielskiego wys­łu­chaw­szy przemówienia Ob. Starosty Powiatowego w Bielsku Podlaskim i ge­ne­ral­ne­go Dziekana na Województwo Białostockie prot[ojereja] Ana­to­la Kiryka, w których [to wystąpieniach] oni na podstawie dokumentalnych da­nych wyjaśnili duchowieństwu, że na terenie Państwa