|
БЕНЗЯРУК Анатоль Расціслававіч
- беларускі краязнавец, гісторык, сябра Міжраённага грамадскага аб’яднання Т. Касцюшкі ў Брэсце, даследчык гісторычнага мінулага Жабінкаўшчыны, радаводных сувязей шляхецкіх радоў, біёграф Т. Касцюшкі ды іншых слынных землякоў.
Нарадзіўся 4 студзеня 1969 г. у вёсцы Бастынь Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці.
Выпускнік Азяцкай СШ Жабінкаўскага раёна (1986) і Гродзенскага дзяржаўнага універсітэта імя Я. Купалы (1994). Настаўнік гісторыі Якаўчыцкай СШ Жабінкаўскага раёна (1991-1998), спецыяліст і вядучы метадыст па ахове гісторыка-культурнай спадчыны аддзела культуры Жабінкаўскага райвыканкама (з 1998).
Удзельнічаў у стварэнні мемарыяльнага пакоя Т. Касцюшкі ў Малых Сяхновічах (2002-2003) і музея партызанскага атрада імя М.М. Чарнака ў Старым Сяле (2003). Адзін з ініцыятараў стварэння ў Крупчыцкай капліцы ў в. Чыжэўшчына (на месцы бітвы 1794 года) і помніка на месцы масавага растрэлу карнікамі мірных жыхароў яўрэйскай нацыянальнасці ля в. Хадасы (2004). Прымаў удзел у археалагічных раскопках у г. Браслаў (1989), в. Завоссе Баранавіцкага раёна, в. Пашавічы Браслаўскага раёна (1990). Удзельнічаў у навукова-практычных канферэнцыях у гг. Гродна і Брэсце (1994), у гг. Мінск і Узда (1997), у м. Мацяёвіцы (Польшча) (1998, 2003, 2005), у г. Іванава (2005).
Адзін са стваральнікаў гісторыка-дакументальнай хронікі «Памяць. Жабінкаўскі раён» (1999), аўтар кніг Наш край – Жабінкаўшчына: (дапаможнік па гісторыі Беларусі) (1996), Памяць нашае зямлі: Гісторыка-культурныя мясціны Жабінкаўскага раёна (2002), Касцюшкі-Сяхновіцкія: Гісторыя старадаўняга роду (2006).
КНІГІ Наш край – Жабінкаўшчына: (дапаможнік па гісторыі Беларусі). – Брэст, 1996. – 109 с.
Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Жабінк. р-на / Рэд.-укл. Р.Я. Смірнова. – Мн.: Ураджай, 1999. – С. 5-11, 17, 20-36, 39-123, 128-133, 135-144, 146-147, 160-162, 475-507.
Памяць нашае зямлі: Гісторыка-культурныя мясціны Жабінкаўскага раёна. – Брэст: ААТ “Брэсцкая абласная друкарня”, 2002. – 36 с.: фатаграфіі.
Касцюшкі-Сяхновіцкія: Гісторыя старадаўняга роду. – Брэст: Издательство “Академия”, 2006. – 132 с. ПУБЛІКАЦЫІ 1985
Аўтамат і аловак // Сельская праўда. – 23 лют.; Званы Памяці // Сельская праўда. – 9 мая; “Бярозка” чакае “жыхароў” // Сельская праўда. – 25 мая.
1990
Камандзіроўка ў Завоссе. Нататкі з археалагічнай экспедыцыі // Сельская праўда. – 4 кастр.; Вярнуцца да каранёў сваіх // Сельская праўда. – 3 ліст.; Пра Жабінку – “фазэнду” і горад // Сельская праўда. – 4 снеж.
1991
“Служыў я Айчыне пры розных абставінах…” // Сельская праўда. – 5 лют.; Копны суд // Сельская праўда. – 19 лют.; Толькі на паперы пабудавалі касцёл у Жабінцы// Сельская праўда. – 1 мая; Жабінка: першая чвэрць стагоддзя // Сельская праўда. – 16 ліп.; Валочная памера, Альбо вяртанне ў ў ХУІ стагоддзе // Сельская праўда. – 2 ліст.; Нямірнае семнаццатае стагоддзе // Сельская праўда. – 3 снеж.; Не ведаем, не беражом // Сельская праўда. – 17 снеж.; Васемсот дванаццаты год і наступныя гады // Сельская праўда. – 21 снеж.; Дзейнасць каталіцкіх ордэнаў // Сельская праўда. – 28 снеж.
1992
Аляксандр І у Крупчыцах // Сельская праўда. – 18 студз.; Пад скіпетрам Расійскай імперыі: Пярэдадзень сялянскай рэформы // Сельская праўда. – 21 студз.; Зямля і воля: пасля скасавання прыгоннага права // Сельская праўда. – 4, 8 лют.; Нямірнае сямнаццатае стагодзьдзе // Голас часу (Лондан, Вялікабрытанія). – № 4. – С.32-33; Ігнацій, епіскап Брэсцкі // Сельская праўда. – 11 крас.; Дакументу – 100 гадоў // Сельская праўда. – 16 мая; Радавод сяхновіцкіх Касцюшкаў // Сельская праўда. – 25, 29 ліп., 1, 5 жн.
1993
Крупчыцкі бой. Па ўспамінах сучаснікаў // Сельская праўда. – 13, 16, 20, 27 студз.; Вытокі. Хроніка вёсак // Сельская праўда. – 3, 7, 10 крас., 12, 19, 26 мая, 2, 9, 16, 23, 30 чэрв., 7, 14 ліп., 4, 23 жн., 4, 15, 22 верас., 13, 23 кастр.; 6, 13, 24 ліст.
1994
“Русін племені беларусаў” // Беларуская мінуўшчына. – № 1. – С.18-20 (пад псеўд. Анатоль Ростаў); Крупчыцкі бой. Ва ўспамінах удзельнікаў і памяці нашчадкаў // Беларуская мінуўшчына. – № 1. – С.21-23; Помнік // Беларуская мінуўшчына. – № 1. – С.26 (пад псеўд. А.Б.); Сведкі мінуўшчыны сівой // Сельская праўда. – 19 студз.; 5, 12, 16 лют.; “Ура! Варшава наша!” (1794 год і канец Рэчы Паспалітай) // Сьвіцязь (Гродна). – № 2. – С.44-55; Гісторыя аднаго помніка // Сельская праўда. – 21 мая; Пад зоркай Касцюшкі // Сельская праўда. – 17 снеж.
1995
Зямля нашых продкаў // Сельская праўда. – 11 сак.; Старонка мінулага: З гісторыі адміністрацыйнай прыналежнасці Жабінкаўшчыны ў ХУІ – ХУІІІ стагоддзях // Сельская праўда. – 22 крас.; Жабінкаўшчына гістарычная ў пытаннях і адказах // Сельская праўда. – 24 мая, 7, 24 чэрв., 5, 19 ліп., 2 жн., 30 кастр., 11 ліст.; Наш Касцюшка // Сельская праўда. – 26 ліп.; “Сялянка” Тадэвуша Касцюшкі // Сельская праўда. – 19 жн.; Тры Касцюшкі // Сельская праўда. – 9, 16 верас.; Каранёўскія даўніны // Сельская праўда. – 15, 29ліст., 6 снеж.; Касцюшка можа паслужыць беларускаму Адраджэнню // Сельская праўда. – 30 снеж.
1996
Рамуальд Траўгут (1826 – 1864) // Сельская праўда. – 13, 20 студз.; Кармяліцкі кляштар у Крупчыцах // Беларуская мінуўшчына. – № 2. – С.35-36; Дзе нарадзіўся Касцюшка? Спрэчка, якая доўжыцца 180 гадоў // Сельская праўда. – 3 лют.; “Нарадзіўся я ліцвінам…” // Сельская праўда. – 21 лют.; Жанчына з даўняга партрэта // Сельская праўда. – 23 сак.; На скрыжаванні лёсаў // Беларуская мінуўшчына. – № 6. – С.58-62; Легенды роднага краю // Сельская праўда. – 8 чэрв.; Хто для нас Касцюшка? // Сельская праўда. – 27 ліп.; Райскі куток: быль і легенды // Сельская праўда. – 7 жн.; Імя для вёскі // Сельская праўда. – 17 жн.; Адрас: школа // Сельская праўда. – 5 кастр.; “Наша Ніва” – пра наш край // Сельская праўда. – 23 ліст.; Чыгунка-імянінніца // Сельская праўда. – 27 ліст.; Кармяліцкі кляштар у Крупчыцах // Сельская праўда. – 18 снеж.; Мір табе, наступаючы… // Сельская праўда. – 31 снеж.
1997
Пісьменнік. Палітык. Падарожнік // Сельская праўда. – 19 лют.; З выявай герба Жабінкі // Сельская праўда. – 26 лют.; Вежкі князя Рамана. Вёска майстра Сяхно. Крывая вуліца: (Легенды) // Вясёлка. – № 5. – С.2-3; З днём нараджэння, вёска! // Сельская праўда. – 28 мая; Нараджэнне Тадэвуша Касцюшка: традыцыі і версіі // Сельская праўда. – 29 кастр., 1, 6 ліст.; Пруску – чатыры стагоддзі // Сельская праўда. – 29 ліст.; Апошняе спатканне: (Апавяданне) // Сельская праўда. – 6 снеж.; Пра юбілей, які нядаўна прайшоў // Сельская праўда. – 13 снеж.
1998
Загадка Тадэвуша Касцюшкі // Беларуская мінуўшчына. – № 1. – С.33-36; Выгнанне з райскага кутка // Радавод (Брэст).– № 1. – С.43-46; “Ура! Варшава наша!” Гібель Рэчы Паспалітай // Радавод. – № 2. – С.5-16; Экзамен па гісторыі : (Апавяданне) // Сельская праўда. – 25 лют.; Старосты і ваяводы берасцейскія // Радавод. – № 3. – С.64-66; Пачаткі роду
Касцюшкаў-Сяхновіцкіх // Радавод. – № 4. – С.22-30; Якаўчыцам – 5 стагоддзяў // Сельская праўда. – 15 крас.; Бібліятэкі // Сельская праўда. – 17 чэрв.; “Лёд і полымя” // Народная трыбуна (Брэст).– 17 кастр.; У Туганавічах // Сельская праўда. – 24 кастр.
1999
Вёска з вадзяною назвай // Сельская праўда. – 4 ліст.; Камандзіроўка да Міцкевіча. “Лёд і полымя” // Радавод. – № 1.– С.42-49; Гродзенскія губернатары // Радавод. – № 2. – С.19-20; Край мой родны, непаўторны // Сельская праўда. – 17, 24 ліп., 4, 14 жн.
2000
Пра мястэчка Ружу // Бярозка (Мінск). – № 4. – С.20-23; Вучоны з Азятаў // Сельская праўда. – 26 ліп.; Сонца і цень // Сельская праўда. – 2 жн.; Колькі “старонак” у “кнізе” Жабінка, альбо У нашых вуліц розныя імёны // Сельская праўда. – 25 кастр.; Крыж Баброўскага // Сельская праўда. – 15 ліст.; Гара Арнучча: (Легенда) // Сельская праўда. – 13 снеж.
2001
“Жабінка, Жабінка, мілы гарадок” // Сельская праўда. – 10 студз.; Бярозка. – №3. – С.22-24; Бусні: (Легенда) // Вясёлка. – № 2. – С.5; Здзітава // Сельская праўда. – 28 крас.; І слухаў Мухавец беларускія песні // Сельская праўда. – 26 мая; Ад Сяхновічах да Бездзежа // Сельская праўда. – 30 мая; Памяць абавязвае // Сельская праўда. – 6 чэрв.; Зачараваны Мухавец слухаў беларускія песні // Народная трыбуна. – 9 чэрв.; Дубы-волаты // Сельская праўда. – 30 чэрв.; Горад на Ясельдзе, альбо Пра Бярозу ў “Бярозцы” // Бярозка. – № 7. – С.8-9; “На гэтай зямлі я заўжды ў сорак першым” // Сельская праўда. – 21 ліп.; Касцюшкавы Сяхновічы // Бярозка. – № 10. – С.14-16; Вяртанне на зямлю продкаў // Сельская праўда. – 10 кастр.
2002
Па нораву – і плата: (Легенда) // Сельская праўда. – 23 студз.; Давайце знаёміцца: Ваня Капкін // Сельская праўда. – 20 лют.; Куды блінок закаціўся? (Казка) // Вясёлка. – № 3. – С.12-13; Рыцар зямлі беларускай: (Нарыс) // Сельская праўда. – 20 сак.; Сяхновіцкі тэстамент // Сельская праўда. – 30 сак.; Трагедыя ля Хадасоў // Сельская праўда. – 13 крас.; Каб смецця не было ў душы // Сельская праўда. – 30 крас.; Жылі-былі Крупчыцы // Сельская праўда. – 25 мая; У сяброўстве з народным паэтам // Сельская праўда. – 26 чэрв.; “Нэма” прыадкрывае твар // Сельская праўда. – 10 ліп.; Ад сівой мінуўшчыны і да нашых дзён // Сельская праўда. – 13 ліп.; Дзесяты юбілей Здзітаўскай царквы // Сельская праўда. – 4 вер.; Przegląd Prawosławny (Białystok). – N 10. – S.42-43; Гарэлкі: (Легенды) // Вясёлка. – № 10. – С.4-5; “…Каб распусціцца моцным дрэвам” // Сельская праўда. – 16 кастр.; Гучаць над Бугам тыя ж песні: (разам з
Р.М. Бензеруком) // Сельская праўда. – 6, 23 ліст.; Вяртаецца Касцюшка… // Культура. – 7-13 снеж.; Музычны падарунак для сталіцы // Сельская праўда. – 28 снеж.
2003
Пра мястэчка Ружу // Бярозка: Вершы, апавяданні. Эсэ / Уклад.
У.В. Мароз. – Мн.: Мастацкая літаратура, 2003. – С.187-193; Як загінула Рэч Паспалітая // Гістарычная Брама.(Брэст, Бяроза). – № 1. – С.2; Мястэчка сёння: шляхі ў новае ці вяртанне ў спрадвечнасць // Культура (Мінск). – 11-17 студз.; Што “памятаюць” пра нас суседзі? // Сельская праўда. – 15 студз.; Вяртанне героя // Бельскі гостінэць (Бельск Падляскі). – № 2. – С.21-24; Шлях і турботы епіскапа Ігнація // Przegląd Prawosławny. – N 3. – S.42-43; Powroty do źródeł. Pałace, dwory i parki Ziemi Brzeskiej // Podlaski kwartalnik kulturakny (Biała Podlaska). – N 3. – S.95-99; Акадэмік Крачкоўскі, альбо Амаль забыты юбілей: (Нарыс) // Сельская праўда. – 26 сак.; Бусні: (Легенда) // Сельская праўда. – 2 крас.; Духоўнае багацце – зямлі гонар і годнасць наша // Сельская праўда. – 16 крас.; Бурсевічава школа // Сельская праўда. – 9 чэрв.; Царская дарога // Сельская праўда. – 23 чэрв.; Зямля і навука // Сельская праўда. – 23 чэрв.; Ушанавалі слынных землякоў // Сельская праўда. – 2 ліп.; Помнікі гісторыі выхоўваюць // Народная трыбуна. – 5 ліп.; Выязная калегіядала станоўчую ацэнку // Сельская праўда. – 5 ліп.; Ёй быў прысвечаны раман… // Сельская праўда. – 13 жн.; Вальнадумец з падарожнаю // Сельская праўда. – 3 верас.; З Расіі – з любоўю… // Сельская праўда. – 10 верас.; Лёс, быццам слёзы, – горкі і салодкі // Сельская праўда. – 8 кастр.; Сяхновічы не абмінаюць госці (пад псеўд. А. Ростаў) // Сельская праўда. – 8 кастр.; Жабінкаўшчына: мінула 90 гадоў (пад псеўд. А.Ростаў) // Сельская праўда. – 22 кастр.; Войцах Збілюта і яго атрад // Сельская праўда. – 22 кастр.; Матушэвічава планетка // Сельская праўда. – 29 кастр.; На тот погост, где мамина могила… // Кубань сегодня (Краснодар). – 1 ноября; Усяго адзін дзень… // Сельская праўда. – 12 ліст.; Як Лянота з Гультаём дзяліліся: (Казка) // Вясёлка. – № 12. – С.12-13; Генерал паўстанцаў // Сельская праўда. – 17 снеж.; Дзве калядныя зоркі // Сельская праўда. – 24 снеж.
2004
Праграма класа саломапляцення Залуззеўскай ШНТ Жабінкаўскага раёна // Зборнік праграм для дзіцячых школ народнай творчасці (сумесна з
Л.М. Пратасевіч). – Брэст, 2004. – С.27-33; «Всегда на линии огня» (вместо вступления) // Ольха М.Н., Поладенко В.И. История пожарной службы
г. Рогачева. 1879 – 2004 годы. – Рогачев, 2004. – С.4-6; Надыходзіць час… // Бельскі гостінэць. – № 1. – С.28; Як загінула Рэч Паспалітая // Гістарычная Брама. – № 1. – С.2-5; Запаветы Касцюшкі // Гістарычная Брама. – № 1. – С.19-22; Вакол бетоннага Касцюшкі // Гістарычная Брама. – № 1. – С.22-25; Адгукнулася мінулае словам-успамінам (рэпартаж з адкрыцця мемарыяльнай капліцы ў памяць аб загінуўшых у Крупчыцкай бітве 1794 года) // Гістарычная Брама. – № 1. – С.26-27; З гісторыі Крупчыц // Гістарычная Брама. – № 1. – С.27-28; Скрыжаванні лёсаў // Гістарычная Брама. – № 1. – С.63-66; Нашчадкі Апалона // Гістарычная Брама. – № 1. – С.67-72; 1944. Раёнка ў год вызвалення // Сельская праўда. – 1 студз.; Не загінуў Касцюшкаў дух // Сельская праўда. – 14 студз.; Пад засень сяхновіцкіх ліп // Сельская праўда. – 4 лют.; 1948 – 1949. Раёнка напрыканцы 40-ых // Сельская праўда. – 18 лют.; Аднойчы быў у нас… Напалеон // Сельская праўда. – 20 сак.; Ці бываў у нас Чарноцкі? // Сельская праўда. – 24 сак.; 1950 – 1952. Раёнка дапамагала сеяць чумізу і змагацца з каларадскім жуком // Сельская праўда. – 14 крас.; Памяць дзеля міру // Сельская праўда. – 17 крас.; Ахвярнае жыццё а. Мікалая Міхалоўскага // Przegląd Prawosławny. – N 5. – S.50-51; 1953 – 1954. Раёнка паўстагоддзя назад // Сельская праўда. – 22 мая; Сэрца і ўзімку жывое // Сельская праўда. – 22 мая; Над усім лунаў дух Касцюшкі // Сельская праўда. – 29 мая; Ёсць у нас старадаўняе, натуральнае, жывое! // Сельская праўда. – 16 чэрв.; Кароткае і няпростае жыццё // Сельская праўда. – 16 чэрв.; 1955 – 1957. Раёнка мяняе… свой “Путь” // Сельская праўда. – 23 чэрв.; Адметны, непаўторны край // Сельская праўда. – 7 ліп.; Як з’явілася царква ў Здзітаве // Сельская праўда. –
7 ліп.; Што можа быць цікавым для турыста? // Сельская праўда. – 7 ліп.; Пачатак гісторыі Дзяменіч // Сельская праўда. – 7 ліп.; Чалавек і храм: агульнае ахвярнае жыццё // Сельская праўда. – 7 ліп.; Вядомыя асобы нашы госці // Сельская праўда. – 7 ліп.; Кабета, што аб’ехала паўсвета // Сельская праўда. – 31 ліп.; Ад Ахтубінскага стэпу і да Жабінкі // Сельская праўда. – 7 жн.; 1967 – 1974. Раёнка становіцца “Сельскай праўдай” // Сельская праўда. – 18 жн.; Каб захаваць спадчыну, трэба клапаціцца пра яе сёння / М-лы да сесіі раённага Савета дэпутатаў па пытанню аб рабоце райвыканкама, аддзелаў і службаў раёна па захаванню і адраджэнню гістарычнай і культурнай спадчыны // Сельская праўда. – 28 жн.; Спатканне, якога не было // Сельская праўда. – 1 верас.; 1975 – 1987. Раёнка перыяду “развітога сацыялізму” // Сельская праўда. – 15 верас.; 1986 – 1996. Раёнка і перабудова // Сельская праўда. – 16 кастр.; І пісалі біяграфію раёна, і стваралі біяграфію сваю // Сельская праўда. – 29 кастр.; Гульня ў салдацікі ці выхаванне патрыятызму // Сельская праўда. – 17 ліст.; Капліца на Крупчыцкім полі // Przegląd Prawosławny. – N 12. – S.50-51; Чыё імя насіць бібліятэцы // Сельская праўда. – 24 снеж.
2005
Мышкі коціка лячылі: (Казка) // Бельскі гостінэць. – № 1. – С.49-50; Афіцэр вяртаўся на пабыўку… // Сельская праўда. – 15 студз.; Ад Салюра да Сяхновічаў // Сельская праўда. – 26 студз.; Свята Касцюшкі, або Вяртанне пасла // Сельская праўда. – 9 лют.; Храм, надвор’е. І не толькі // Сельская праўда. – 23 сак.; Цягнік спыняўся на некалькі хвілін // Сельская праўда. – 20 крас.; Прыклады клопату да спадчыны // Сельская праўда. – 7 мая; “Там по маёвуй росі”, ці Падарожжа да студзёнай вады // Сельская праўда. – 29 чэрв.; Адрас, вядомы з дзяцінства // Сельская праўда. – 27 ліп.; Уздоўж блакітнай стужкі Мухаўца // Сельская праўда. – 31 жн.; “Каўказская паланянка” паланіла залу // Сельская праўда. – 3 верас.; “…У нас агульны ўспамін” (пад псеўданімам А. Ростаў) // Сельская праўда. – 26 кастр.; “Беларусь у маім сэрцы” // Сельская праўда. – 26 кастр.; Сустрэча на зямлі продкаў, альбо Ці існуе Жабінка? // Сельская праўда. – 5 ліст.; З днём нараджэння, сінема! // Сельская праўда. – 17 снеж.; Як “Добрая Сіла” зямлю бараніла // Сельская праўда. – 28 снеж.
2006
Белай вежы святло запалі… // Сельская праўда. – 25 студз.; Жыццё Тадэвуша Касцюшкі // Вясёлка. – № 2. – С.4-5; Касцюшкаўскімі маршрутамі – праз Жабінкаўшчыну (пад псеўд. А. Ростаў) // Сельская праўда. – 8 лют.; Пра выдатны род славутай зямлі: (Інтэрв’ю) // Сельская праўда. – 8 лют.; Вяртанне пасла // Сельская праўда. – 22 лют.; Ад расійскага консула // Сельская праўда. – 11 сак.
|