|
o.
Grzegorz Sosna
Doroteusz Fionik
Parafia Ryboły
Zarys dziejów parafii
Od autorów
Opisując dzieje podlaskich miejscowości, zamieszkałych przez prawosławnych Białorusinów, tym razem dotarliśmy do parafii wiejskiej. Dotychczas bowiem ukazały się nasze opracowania dotyczące dwóch miejscowości typu miejskiego: Bielska Podlaskiego oraz Orli. Oba te ośrodki w wielu okresach lub epizodach swej historii są twardo umiejscowione w ogólnych dziejach Rzeczpospolitej. Wydarzenia z dziejów parafii Ryboły mają raczej wymiar lokalny, co jednocześnie obliguje do bardziej wnikliwego traktowania każdego faktu, zauważenia szczegółów.
Parafia Ryboły, leżąca na kilku pograniczach: językowym, dawnym politycznym (tu stykały się ze sobą granice Wielkiego Księstwa Litewskiego i Korony), administracyjnym (tędy przebiegały granice ziemi, starostwa, wreszcie powiatu bielskiego), stanowiła pod wieloma względami bardzo żywotny obszar. Ludna parafia z dużymi wsiami-szeregówkami była przez wiele dziesięcioleci XVIII i XIX w. siedzibą dekanatu podlaskiego, a potem białostockiego. W Rybołach istniał wówczas folwark, czwarty w starostwie bielskim. Sąsiednie Pawły w II połowie XIX w. stały się siedzibą gminy. Przez teren parafii przebiegał ważny szlak komunikacyjny z Warszawy do Grodna, zwany traktem królewskim. Łączył on mieszkańców ze światem, ale też był przyczyną wielu nieszczęść związanych z przemarszami przeróżnych wojsk i oddziałów.
Na kształtowanie świadomości parafian niewątpliwie mieli wpływ miejscowi wybitni duchowni, którzy Rybołom oddawali swe najlepsze siły i lata życia, m.in. o. Stefan Hrymaniewski, o. Lew. Markiewicz, o. Jan Głowacki — budowniczy cerkwi parafialnej, której 120-lecie obchodzimy w 1999 r. — oraz o. Mikołaj Krukowski. Ten ostatni duchowny tak ukochał swą parafię i parafian, że poświęcił im trzytomowe dzieło Opisanije Rybołowskogo Prichoda za dwuchsotletnij pieriod, które stanowi jedno z podstawowych źródeł do dziejów parafii.
Niniejszą pracę autorzy dedykują duchownym, mieszkańcom oraz innym życzliwym ludziom — wszystkim tym, którzy na przeciągu wieków pracą i modlitwą przysłużyli się stworzeniu tak bogatego i pięknego wizerunku parafii rybołowskiej. To dzięki nim parafia emanowała i emanuje w nowe tysiąclecie swą duchowością, gorliwością wiary jej mieszkańców, poszanowaniem słowa pisanego oraz kultywowaniem i pomnażaniem swych narodowych, białoruskich tradycji.
Pascha Chrystowa 1999
|
Ïîëüñê³ à¢êöû¸í
