Славамip Адамовiч
Зямля Ханаан
Дзе блакiтны ядловец свае раскiдаў пiрамiды,
дзе стаяць векавечныя дрэвы ў зялёных iмхах,
дзе люблю я жанчыну у вобразе юнай сiльфiды,
там святая зямля, там стагоддзямi ўвесь я прапах;
там жыве патаемнае ў пушчы цнатлiвай, а ўраннi
там на сонцы раса зiхацiць, як сухое ў фужэрах вiно,
там чмялi прызнаюцца чмялiхам у верным каханнi,
там бабры запрашаюць на святы ў свае казiно;
на дзядзiнцах штодня, выспяваючы, грэюцца кветкi,
срэбра крушняў дажджы намываюць, i лiпеньскi гром
там лагодна грымiць, а рамонкi – нiбыта сурвэткi
ў cталавальнi, дзе госцi сабой ажыўляюць мой дом;
у прыполе начнiц дагараюць там ясачкi-зоркi,
а самотны дзяркач, тэрарыст глухадольных балот,
штось па фенi балбоча й ляцiць яго крык за пагоркi;
дзе фiлонiць сава, дзе кажан зачапiўся за дрот...
О зямля Ханаан! Я прыдумаў цябе не для ўцехi,
а хутчэй для таго, каб душу ўратаваць ад бяды,
каб любiць твае храмы й палацаў блiскучыя стрэхi,
i дуброваў тваiх залатыя, дальбог, жалуды.
i пакуль на стале маiм вэрхал папер i асадак,
а на чыстым лiсце я крамзолю свой новы радок,
ты не знiкнеш, зямля, i не знiкне твой вечны парадак,
i наступнай вясной твае дрэвы распырскаюць сок.
Нiна Аксёнчык
Пейзаж да 26 красавiка 1986 года
Ах, як соладка пахнуць травы,
Ах, як пахнуць яны спакусна...
Кветак ранiшнiх смак гаркавы
Мёдам-водарам хмелiць вусны.
Удыхаю не пахi рання
З запаветных лугоў тых веснiх –
Трапяткое зямлi дыханне,
Што мяне, як травiначку, песцiць.
Басаногая ў райскiм лузе,
З матылькамi, што кружаць дзесьцi,
Як анёлы ў пчалiным гудзе,
Год я маю мо два, мо дзвесце.
Я не знала ў сваiм адхланнi,
Што Палесся душа – маленнем
Захлыналася. Рваў свiтанне
Здзек-Чарнобыль грэхападзення.
Эдуаpд Акулiн
Элегiя
Залачае... Гэта восень
вераснёвым свецiць лiсцем.
I душа адпачывае
мiж Наступным i Калiсьцi.
У супольнасцi з Сусветам
бусел – шчыры служка Бога –
адпусцiў грахi ўсе Лету
з купала рудога стога.
Алесь Аpкуш
Катpынка
Пяць мелодый катрынка спявае,
Толькi ведай – круцi рукавятку.
Люд у скрыню да старца кiдае
Неўмiручага жыта зярняткi.
Грай, катрынка,
Спявай безупынку.
Лес прачнуўся, дзе зараз палi –
Гонкiх дрэў загулi вершалiны.
Пераспелi на сонцы малiны,
А ў цямрэчы яшчэ не цвiлi.
Грай, катрынка,
Спявай безупынку.
Як дакладна чаргуюцца гукi –
Металёвая нудзiцца скрынка,
Спрацаваныя, ссохлыя рукi
Круцяць жыццi ў тужлiвай катрынцы.
Грай, катрынка,
Спявай безупынку.
Гук мелодый, як позiрк забыты,
Як вада з ледзяшамi ў палонцы.
Люд кiдае апошняе жыта,
А у скрынi ўсё роўна на донцы...
Грай, катрынка...
Уладзiмip Аpлоў
Спiлавалi дрэва – няма на пнiшчы
гадавых кольцаў.
Але гэта дрэва – пераконваю сябе.
Знаёмы паляўнiчы кажа: упаляваў
зайца, нi кроплi крывi не было ў яго.
Але гэта заяц...
Лётаюць над травеньскiм полем без-
галосыя жаўрукi...
Але гэта жаўрукi...
Iдзе насустрач мне чалавек.
Гэта чалавек – пераконваю сябе.
Генадзь Аўласенка
Былыя каханыя...
Былыя каханыя...
Як дрэўцы
зiмою закалыханыя
У сумным бары,
У самотным бары
Паснулi яны
да вясновай пары...
Ды толькi
цi будзе,
Цi прыйдзе яна,
Былога кахання
другая вясна?
Мiкола Аўрамчык
Так, як цеста ў дзяжы для хлеба
Падыходзiць, нiбы на дражджах,
На працягу вякоў наша глеба
Падышла на крывi i слязах.
I пад мiрным небам пагодным
Незалежны наш вольны край
На ўрадлiвых палетках родных
Небывалы збярэ ўраджай.
Людмiла Багданец
Адзiнота
Дзень сцiхае,
гасне сонца
пазалота.
Йду дамоў,
а там чакае
адзiнота.
На вяргiнi
вецер высушыў
расiнкi.
Нiбы выцер
ёй апошнiя
слязiнкi.
Паляцяць
буслы над полем
так далека.
Апячэ
нясцерпным болем
адзiнота.
Адышла,
навек растала
ў ciнiм раннi,
не пакiнула
надзеi
на спатканне.
Святлана Багданкевiч
Веpа
Веpу мусiм пpымаць напавеp,
Веpа тpымаецца на давеpы,
Бо нi зямля, нi pаслiна, нi звеp
Вам не адчыняць нябачнага дзвеpы,
Неадчувальнага тут i цяпеp.
Можна, здавалася б, жыць i без веpы
У свеце пpавеpаных вагаў i меp...
Толькi надзейнасцi гэтай не веp!
Pаптам лагоднасцi тваp pазвяpэджаны
Pыкне звяpынаю пашчай ашчэpанай,
Цвеpдзь затpасецца – i выpвецца вецеp,
Скpуцiць i веpнiка i знявеpанага!
Здpадзiць i вывеpанае i пpамеpанае!
Плынь панясе,i закpуцяць вipы,
Куст pатавальны пакpыецца цеpнямi.
Шчэбень абpынецца гpадам з гаpы,
Мост ваш надзейны, пpаедзены чэpвямi,
Скiне ў бяздонне, у таpтаpаpы!!!...
I з'явiцца веpа –
Адзiнаю цвеpддзю,
Учэпiстым веpвем.
Pатуймася ж веpаю!
Алесь Бадак
Адкрыйце цiхiя гранiцы
Па ўсiм, па ўсiм пакутным краi.
Каб больш таму не паўтарыцца,
Вы дайце людзям падзiвiцца,
Як нацыя тут памiрае.
I я пакуль яшчэ не знаю,
Цi верш мой будзе ёй малiтвай
Ад бед, што кружацца над краем,
Цi ў помнiк ёй дзе-небудзь з краю
Ён ляжа лёгкаю цаглiнкай.
Алесь Бакач
Анёл Пагоня
Крыжы i чаркi зблытаў наш народ.
Цi не таму наўкол нялад i скруха,
Што крывадушнасць нас вядзе на звод?
Зацменне духу...
Анёл Пагоня мечам паказаў
Дарогу, непадзельную надвое,
Адзiны шлях збавення й волi даў –
Святога воя!
Не жах раба прад караю нябёс,
Не ўзнагароды наймiцкай дамова –
Нанова зоркай асвяцi нам лёс,
Любоў Хрыстова!
Марыя Баравiк
Рух
I зачарнеўся грак з бялюткай звесткай.
Дымком паслаўся рэчкi рукавок.
I выйшаў дзень, блакiтны, як пралеска,
I сыпануў травой на астравок.
Плыве на сад хмурынка цi надзея?
I гром буркоча недзе ў цiшынi.
Вясна сяўбы.
I дзень перапацее
На возе навальнiчнай цеплынi.
Дрыжыць-дрыжыць жаўрук на промнi веснiм.
I ледзь задрэмяць зоркi на расе –
Перавядзе дыханне зноў на песню
I досвiтак у горле прынясе.
Раiса Баравiкова
Зачэпiцца сонца за снежную горку,
i хлыне ў далiну патокам вада...
Забуду апошнюю нашу гаворку,
а ўсё-такi... нечага трошкi шкада.
Нiколi не выспее яблык дачасна,
за радасцю часта прыходзiць нуда,
сказаць не магу, каб была я няшчаснай,
ды ўсё-такi... нечага трошкi шкада.
Бывае, заўважу ў аконным праёме,
пытаюцца, хто ты – такая бяда! –
спакойна адказваю – проста знаёмы,
i ўсё-такi... нечага трошкi шкада.
Рыгоp Баpадулiн
Не ведаючы тэорыi вольных вершаў,
Не чуўшы нiчога
Пра факт iснавання авангардызму,
Мама
Лiсты мне пiсала верлiбрам
Без знакаў прыпынку,
Без абавязковых вялiкiх лiтар.
Падчас у радок
Прарывалiся самi рыфмы,
Як вецер зiмовы ў комiн
Цi восеньскi той,
Што далiчваў лiсты на яблынi.
А рыфмы не вытыркалiся вельмi,
Яны перагуквалiся па сутнасцi:
"Мой сынок, каласок, васiлёк,
Баравое зеллейка,
Мой каласутанька..."
I ў кожным радку
Столькi было зямлi i неба,
Лесу i мурагу,
I столькi мне дабра напрарочана,
I кожны радок
Быў да сэрца прытулены,
Што Бiблiю слова матулiнага
Берагу,
Каб не сурочылi.
Таццяна Баpысюк
Гойдаюцца думкi
на веццi ўспамiнаў.
На галаву мне падаюць
пераспелыя яблыкi
недаравальных памылак.
Святлана Басуматpава
Не снiцца ўночы мне Амерыка –
Чародкi птушак на парталах,
Рэклам стракатая iстэрыка
У фешэнебельных кварталах.
У снах не бачу я Швейцарыю,
Што дзiвiць казкаю зiмовай,
Дзе дух займае дзёрзкай мараю
Лыжня над безданню суровай.
Не снiцца ўночы мне Бразiлiя –
Раслiн трапiчных вадаспады,
Саладкагучная iдылiя
Звыштэмпераментнай ламбады.
Мне снiцца край з вадой атручанай,
З абпаленымi пералескамi,
З ракой, бядою скаламучанай,
З пустымi вёскамi палескiмi.
Тут выглядае бруднай ямiнай
Шырокi луг, што вабiў кветкамi,
I белы бусел з чорнай плямiнай
Плыве распяццем над палеткамi.
Польскі аўкцыён
