|
 4. ЗЬНІКНЕНЬНІ ДЗЕЯЧАЎ АПАЗІЦЫІ
Жорсткае супрацьстаяньне рэжыму і апазіцыйных сілаў у 1999 годзе вылілася ў шэраг загадкавых сьмерцяў і зьнікненьняў дзеячаў апазіцыі. Прычым абставіны гэтых здарэньняў такія, што іх неабходна залічваць у палітычна абгрунтаваныя. Нягледзячы на тое, што віна ў тым ці іншым зьнікненьні можа падаць на ўлады, беларускія афіцыйныя сьледчыя органы праявілі дзіўную незацікаўленасьць і неаператыўнасьць, а часам і недасьведчанасьць у расьсьледваньнях.
5 красавiка ў Магiлёве адбылася трагедыя — а 4 гадзiне ў будаўнiчым кар’еры знойдзены мёртвым Славамiр Амбружэвiч — сябра сацыял-дэмакратычнай партыi «Народная Грамада». Па зьвестках магiлёўскага праваабаронцы Валадара Цурпанава, цела С. Амбружэвiча было знойдзенае з чэрапнамазгавой траўмай. Пры гэтым агiтацыйныя ўлёткi, грошы з кiшэняў не былi скрадзеныя. Кар’ер, у якiм было знойдзенае цела, знаходзiўся далёка ад дому С. Амбружэвiча — у iншым накiрунку. Вядома, што ў нядзелю 4 красавiка падчас выбараў у мясцовыя саветы С. Амбружэвiч зьяўляўся назiральнiкам на адным з выбарчых участкаў. Мiлiцыя адмовiлася ўзбуджаць крымiнальную справу па факце сьмерцi. Супрацоўнiкi мiлiцыi сьцьвярджаюць, што сьмерць наступiла ня ў вынiку гвалтоўных дзеяньняў, а як няшчасны выпадак. Але сябры па партыi ўпэўненыя, што сьмерць С.Амбружэвiча зьвязаная з ягонай палiтычнай дзейнасьцю.
6 красавiка раптоўна памёр Генадзь Карпенка, намесьнiк старшынi Вярхоўнага Савету 13-га склiканьня, намесьнiк старшынi Аб’яднанай Грамадзянскай Партыi, доктар тэхнiчных навук, акадэмiк Беларускай iнжынерна-тэхналагiчнай акадэмii, член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэмii навук, старшыня Нацыянальнага выканаўчага камiтэту. Сьмерць Генадзя Карпенкі, паводле паведамленьняў друку і расьсьледаваньняў незалежных эксьпертаў, адбылася пры загадкавых і да канца нявысьветленых абставінах.
У ноч на 8 красавiка з-пад хатняга арышту зьнiкла экс-старшыня Нацыянальнага банку Беларусi Тамара Вiньнiкава. У дачыненьнi да Т. Вiньнiкавай у канцы 1996 г. была ўзбуджаная крымiнальная справа па некалькiх артыкулах Крымiнальнага кодэксу РБ: злоўжываньне службовым становiшчам; службовы падлог; крадзёж у асаблiва буйных памерах. 14 студзеня 1997 г. яна была арыштаваная i амаль 10 месяцаў знаходзiлася ў сьледчым iзалятары КДБ. 7 лiстапада таго ж году Т. Віньнiкавай у сувязi з цяжкiм станам здароўя была зьмененая мера стрыманьня — утрыманьне пад хатнiм арыштам. З таго часу ў яе кватэры знаходзiлiся супрацоўнiкi Галоўнага ўпраўленьня дзяржаўнай аховы.
8 красавiка пасьля зьнiкненьня экс-старшынi Нацыянальнага банку Тамары Вiньнiкавай, супрацоўнiкi мiлiцыi затрымалi i даставiлi ў Пракуратуру РБ адваката Т.Вiньнiкавай Людмiлу Ульяшыну.
24 красавiка прыкладна ў 17 гадзiнаў у вынiку аўтакатастрофы, якая адбылася на трасе Мiнск-Масква ў раёне г. Крупкi Мiнскай вобласьцi, загiнуў старшыня аб’яднаньня прадпрымальнiкаў г. Мiнску i Мiнскай вобласьцi «Садружнасьць» Арнольд Пячэрскi. А. Пячэрскаму было 34 гады, ён вядомы тым, што арганiзоўваў некалькi страйкаў прадпрымальнiкаў на стадыёне «Дынама» i на рынку гандлёвага дому «Ждановiчы». Арнольд Пячэрскi зьяўляўся даверанай асобай кандыдата ў прэзiдэнты Мiхаiла Чыгiра, а таксама прымаў актыўны ўдзел у падрыхтоўцы выбараў прэзiдэнта Беларусі, прызначаных Вярхоўным Саветам 13-га склiканьня на 16 траўня.
8 траўня з заявай аб зьнiкненьнi экс-мiнiстра ўнутраных справаў РБ Юрыя Захаранкi зьвярнулася ў мiлiцыю ягоная жонка Вольга Барысаўна. В.Захаранка паведамiла, што патэлефанавала мужу па сотавым тэлефоне, i Захаранка адказаў ёй, што толькi што паставiў машыну на стаянку i iдзе дадому. «Праз 10 хвiлiнаў буду», — сказаў Юры Захаранка. Шлях ад стаянкi да дому займае 10-15 хвiлiнаў. Ю. Захаранка зьнiк па дарозе. Вольга Захаранка не выключае, што магло здарыцца самае страшнае: «З iм могуць зрабiць што заўгодна, а пасьля сьпiсаць усё на здарэньне на бытавой глебе». Жонка былога мiнiстра сьцьвярджае, што ў апошнi час Ю. Захаранка атрымлiваў шматлiкiя пагрозы i папярэджаньнi, якiя паступалi ў сувязi з дапамогай Ю.Захаранкi кандыдату ў прэзiдэнты М.Чыгiру i дзейнасьцю па стварэньні Саюзу афiцэраў. «... Было бачна, як гэта непакоiць улады. Нас увесь час падслухоўвалi, дасылалi пагрозы». Юры Захаранка быў прызначаны мiнiстрам унутраных справаў у 1994 годзе, але праз паўтары гады зьняты. Ёсьць меркаваньне, што прычынай адстаўкi стала адмова Захаранкi выконваць тую ролю ў барацьбе з апазiцыяй, якую патрабавалi ад яго афiцыйныя ўлады.
У ліпені віцебскія ўлады аб'явілі пра вышук актывіста Віцебскай рады БНФ «Адраджэньне» Юрася Мароза, які... год таму папрасіў палітычнага прытулку ў Чэхіі і атрымаў яго.
16 верасьня позна ўвечары па дарозе з лазьні дамоў зьнік старшыня Цэнтральнай выбарчай камісіі РБ, віцэ-сьпікер адзінага легітымнага беларускага органу ўлады Вярхоўнага Савету 13-га скліканьня Віктар Ганчар. Разам з ім прапаў і вядомы бізьнесмен Анатоль Красоўскі. На месцы зьнікненьня былі знойдзеныя сьляды крыві, рэшткі шкла разьбітых фараў. Пракуратура г. Мінску ўзбудзіла крымінальную справу па артыкуле 101 КК РБ (наўмыснае забойства). Створаная і грамадзкая незалежная сьледчая група па расьсьледваньні абставінаў зьнікненьня В. Ганчара і А. Красоўскага.
20 верасьня ЗША выказалі занепакоенасьць зьнікненьнем у Беларусі апанентаў рэжыму А. Лукашэнкі. Намесьнік прэс-сакратара Дзяржаўнага дэпартаменту ЗША Джэймс Фоўлі выступіў з заявай, у якой сказана: «Зьнікненьне Віктара Ганчара — ня першае сярод асноўных апанентаў рэжыму Лукашэнкі... Злучаныя Штаты глыбока занепакоеныя тэндэнцыяй да зьнікненьня апанентаў рэжыму Лукашэнкі ў Беларусі. Мы заклікаем урад Беларусі прыкласьці ўсе намаганьні дзеля вызначэньня месцазнаходжаньня сп.Ганчара, сп. Віньнікавай і генерала Захаранкі і забесьпячэньня іх бясьпекі».
22 верасьня Зiнаiда Ганчар i Iрына Красоўская — жонкi зьнiклых 16 верасьня Вiктара Ганчара i Анатоля Красоўскага, а таксама сакратарка Ганчара Кацярына Антонiк i ягоны кiроўца Яўген Лычоў былi выклiканыя да сьледчага Мiнскай пракуратуры Сяргея Новiкава дзеля дачы паказаньняў у якасьцi сьведкаў па заведзенай крымiнальнай справе.
24 верасьня кiраўнiк польскага зьнешнепалiтычнага ведамства Бранiслаў Герэмек зьвярнуўся з асабiстым лiстом да вiцэ-прэм’ера, мiнiстра замежных справаў Беларусi Урала Латыпава. Лiст напiсаны з прычыны таго, што зьнікненьне выконваючага абавязкi старшынi Вярхоўнага Савету Беларусi 13-га склiканьня Вiктара Ганчара выклiкае занепакоенасьць у Польшчы. У лiсьце польскi бок выказвае гатоўнасьць прадаставiць любую iнфармацыю і неабходную дапамогу для праясьненьня факту зьнiкненьня Вiктара Ганчара.
30 верасьня газета «Народная воля» надрукавала адкрыты зварот мацi Вiктара Ганчара, у якiм гаворыцца: «Я зьвяртаюся да праваахоўных органаў: я буду малiцца за вас усё жыцьцё, толькi дапамажыце мне ў маiм горы! Я зьвяртаюся да Вас, спадар прэзiдэнт: узгадайце маю дабрыню, прастату i гасьцiннасьць у адносiнах да Вас. Дапамажыце мне вярнуць майго сына!»
12 кастрычніка адбылася сустрэча першага намесьніка міністра ўнутраных справаў РБ М. Удовікава, які сказаў прадстаўнікам прэсы: «У самы бліжэйшы час вы зможаце даведацца пра вельмі цікавыя падрабязнасьці, зьвязаныя са зьнікненьнем Ганчара і Красоўскага...» Слова сваё генерал-маёр не стрымаў.
У кастрычніку прадстаўнікі грамадзкай камісіі па расьсьледваньні факту зьнікненьня Юрыя Захаранкі — каардынатар Лігі афіцэраў міліцыі Беларусі Уладзімір Арыстаў і былы сьледчы пракуратуры Алег Воўчак былі прынятыя сьледчым Мінскай гарадзкой пракуратуры Сьвятланай Байкавай, якая вядзе справу па факце зьнікненьня Ю.Захаранкі. У выніку сустрэчы ўдзельнікі яе прыйшлі да высновы пра магчымасьць узаемадзеяньня.
13 сьнежня былая старшыня Нацыянальнага банку Беларусі Тамара Віньнікава, якая была арыштаваная 14 студзеня 1997 г. і зьнікла з-пад варты ў ноч з 7 на 8 красавіка г. г., патэлефанавала ў «Белорусскую деловую газету», чым засьведчыла сваё «вяртаньне». Супраць Т. Віньнікавай была ўзбуджаная крымінальная справа паводле некалькіх артыкулаў Крымінальнага кодэксу РБ: злоўжываньне службовым становішчам, службовы падлог, крадзеж у асабліва буйным памеры... Першае інтэрв'ю, як і іншыя пасьля яго, было дадзенае па тэлефоне. Самую Віньнікаву ніхто з журналістаў ня бачыў. Аднак тыя, хто чуў голас Віньнікавай непасрэдна па тэлефоне, сьцьвярджаюць, што гэта і сапраўды яна...
Публікуецца на сайце з ласкавай
згоды Праваабарончага Цэнтру Вясна
|
Польскі аўкцыён
